یعنی چه
این عبارت بخشی از آیه ۴۱ سوره مبارکه هود است که اشاره به حرکت کشتی حضرت نوح (ع) در میان امواج سهمگین طوفان دارد و بیانگر آن است که آغاز سیر، روان شدن و جریان یافتن کشتی تنها با نام، اراده و قدرت خداوند متعال صورت گرفته است.
تلفظ
در قرائت حفص از عاصم، واژه «مَجراها» به صورت «مَجریها» با قاعده اماله کبری تلفظ میشود؛ یعنی صدای الف کشیده به سمت آوای «یاء» متمایل میگردد که تلفظی خاص و منحصربهفرد در قرآن کریم است.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، این عبارت معمولاً برای نشان دادن مسیر حرکت (course) یا آغاز دریانوردی (set sail) کشتی با نام خداوند ترجمه میشود.
به عربی
عبارت اصلی خود یک تعبیر قرآنی فصیح است که در زبان عربی معاصر به معنای جریان یافتن، حرکت و سیر یک وسیله یا جریان به شمار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این عبارت شامل تعابیری همچون «به نام خداست جاری شدن آن»، «روان شدن آن به نام خدا» و «آغاز حرکت آن با نام الهی» است که مفهوم وابستگی حرکت به مشیت خدا را میرساند.
در قرآن
این عبارت دقیقاً در آیه ۴۱ سوره هود آمده است: «وَقَالَ ارْكَبُوا فِيهَا بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا...»؛ جایی که حضرت نوح (ع) به پیروان خود دستور میدهد تا با نام خدا سوار کشتی شوند، چرا که حرکت و توقف آن تحت کنترل الهی است.
نماد چیست
این عبارت در فرهنگ اسلامی نماد اعتماد کامل به خداوند در لحظات بحرانی و طوفانهای زندگی است. همانطور که کشتی نوح با این نام از نابودی نجات یافت، خواندن آن یادآور این است که حرکت، امنیت و سرانجام هر کاری تنها در دست اراده الهی است.
جمعبندی و توضیح کامل بسم الله مجریها
عبارت قرآنی «بسم الله مجریها» بخشی از آیه ۴۱ سوره مبارکه هود است که به داستان حضرت نوح (ع) و سوار شدن مؤمنان به کشتی در زمان وقوع طوفان بزرگ اشاره دارد. کلمه «مجریها» که از ریشه (ج ر ی) گرفته شده، به معنای محل و زمان حرکت یا جریان یافتن است. این کلمه در روایت قرائت مشهور، با قاعده اماله خوانده میشود و تلاوت خاصی دارد.
این تعبیر نورانی نشان میدهد که کشتی حضرت نوح (ع) در میان امواج کوه پیکر، تنها به خواست و قدرت الهی حرکت میکرد. در ادامه آیه، کلمه «مرساها» آمده که به معنی لنگر انداختن و توقف است؛ این تقابل مشخص میکند که هم آغاز حرکت و هم سرانجام و آرامش یافتن امور، همگی وابسته به اذن خداوند است.
امروزه این عبارت در فرهنگ مسلمانان به عنوان یک دعای پرفضیلت برای شروع سفرها، بهویژه سفرهای دریایی و هوایی، و همچنین آغاز کارهای بزرگ و مخاطرهآمیز استفاده میشود. این آیه به انسان آموزش میدهد که در میان تلاطمهای زندگی، با توکل مطلق به فرمانروای جهان، قدم اول را بردارد.