معنی
واژه تگری دارای چند لایه معنایی مختلف است؛ در مفاهیم کلاسیک و لغوی به هر چیزی که منسوب به تگرگ یا دارای خالها و برجستگیهای ریز شبیه تگرگ باشد اطلاق میشود. در کاربرد ساختمانی، به نوعی نازککاری و اندود زبر دیوار با سیمان و ماسه میگویند. همچنین در ادبیات عامیانه معاصر، به نوشیدنی فوقالعاده سرد و تگرگی و یا به حالت تهوع و استفراغ پرتابی و شدید اشاره دارد.
یعنی چه
این کلمه بسته به بافت متن معانی گوناگونی دارد؛ وقتی برای نوشیدنی به کار میرود یعنی به شدت خنک و یخزده است. در معماری یعنی دیواری با بافت برجسته و دانهای، و در اصطلاحات خیابانی و محاورهای به معنای مسمومیت و بالا آوردن جهشی غذا است.
تلفظ
این واژه به صورت فتح حرف اول (ت)، فتح حرف دوم (گ) و سکون حرف سوم (ر) به همراه یای نسبت تلفظ میشود.
به انگلیسی
بر اساس کاربردهای مختلف، معادلهای انگلیسی متفاوتی برای این واژه وجود دارد؛ از مفاهیم مربوط به سرمای شدید تا اصطلاحات فنی ساختمانی و پزشکی.
به ترکی
در زبان ترکی برای توصیف سرمای شدید نوشیدنی از اصطلاح یخمانند و برای مفاهیم دیگر از معادلهای دقیق ساختاری استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی این واژه در بافتهای مختلف شامل واژههایی چون تگرگی، فوقالعاده سرد، اندود سیمانی دانهدانه و در ساختار کلاسیک، جامه خالدار برجسته است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه، تگری نماد اصلی یک سرمای جگرسوز، گوارا و لذتبخش در دل گرمای تابستان است (مانند هندوانه یا نوشابه تگری). در اصطلاحات خیابانی و محاورهای نیز به عنوان نماد و کنایهای برای حالت تهوع، مسمومیت شدید و به هم خوردن حال مزاجی شخص به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل تگری
واژه «تگری» صفت نسبی ساخته شده از کلمه اصیل و پهلوی «تگرگ» به همراه پسوند نسبت است. این کلمه در طول زمان سیر تحول معنایی جالبی را طی کرده است؛ در ادبیات کلاسیک و لغتنامههای کهن مانند دهخدا، به معنای هر چیز منسوب به تگرگ یا پارچههای دارای خالهای برجسته به اندازه نخود بوده و بعدها در صنعت ساختمانسازی به نوعی نمای سیمانی پرتابی و زبر اطلاق شد.
در دوران معاصر و زبان محاورهای امروز، این واژه بیشتر دو معنای کاملاً متضاد از نظر حس آمیزی پیدا کرده است؛ از یک سو حس مثبت و گوارای یک نوشیدنی بسیار خنک و یخزده را در اوج گرما منتقل میکند و از سوی دیگر در اصطلاحات عامیانه و خیابانی (در قالب ترکیب تگری زدن) به عنوان کنایهای محترمانه برای استفراغ پرتابی ناشی از مسمومیت یا زیادهروی در مصرف مواد و الکل به کار میرود.