یعنی چه
حقنیوش یک صفت مرکب فاعلی در ادبیات فارسی است. این واژه از دو بخش «حق» (به معنی راستی و حقیقت) و «نیوش» (از مصدر نیوشیدن به معنی گوش دادن) تشکیل شده و به فردی اشاره دارد که با گوش جان به حقیقت سپارده و آن را با روی خوش میپذیرد. لغتنامه دهخدا آن را به صورت «آنکه حق نزد او مسموع است» معنا کرده است.
تلفظ
تلفظ این واژه از ترکیب واژه عربی حَق (با فتح ح و سکون ق) و واژه فارسی نِیوش (با کسر ن، سکون ی و ضمه و) ساخته میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول کلمه «حق نیوش» با ۶ حرف است. همچنین واژههای متراف دیگری مثل «حق شنو» نیز ممکن است مدنظر باشد.
به انگلیسی
در زبانهای دیگر برای رساندن این مفهوم از ترکیبات معادلِ شنونده یا پذیرنده حقیقت استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی واژههای هممعنی و جایگزین شامل حقشنو، حقیقتنیوش، پندنیوش و راستپذیر هستند که همگی به ویژگی گوش سپردن به کلام درست اشاره دارند.
در قرآن
خود عبارت مرکب «حقنیوش» یک ترکیب زبان فارسی است و در متن قرآن کریم نیامده است. با این حال، مفهوم اخلاقی و معرفتی آن کاملاً با آیاتی نظیر «الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ» (کسانی که سخن را میشنوند و از بهترین آن پیروی میکنند) مطابقت دارد.
نماد چیست
این واژه در ادبیات و عرفان فارسی نماد مادی یا تصویر مشخصی ندارد، اما از نظر معنوی نماد انسان حقیقتجو، وجدان بیدار و تسلیم بودن در برابر عدالت و صدای حق است.
جمعبندی و توضیح کامل حق نیوش
واژه «حقنیوش» یک ترکیب زیبای ادبی و فاعلی در زبان فارسی است که از پیوند کلمه عربی «حق» و بن مضارع فعل فارسی نیوشیدن (نیوش) پدید آمده است. این کلمه در اشعار کهن فارسی نظیر اشعار حکیم سنایی غزنوی به عنوان یک صفت اخلاقی برجسته برای انسانهای پاکنهاد و دینپژوه به کار رفته است و به کسی اشاره دارد که تعصبی در برابر کلام راستین ندارد.
از نظر ساختاری این واژه شش حرف دارد و در متون لغوی برجسته مانند لغتنامه دهخدا تایید شده است. فرد حقنیوش نه تنها حقیقت را میشنود، بلکه با گوش جان آن را باور کرده و در زندگی خود به کار میبندد؛ از همین رو در فرهنگ اسلامی و قرآنی نیز جایگاه معنوی والایی برای مفهوم این واژه (استماع و پیروی از سخن حق) در نظر گرفته شده است.