یعنی چه
این ترکیب در لغت به معنی «فرزندِ ابوهریره» (پسرِ کسی که لقبش ابوهریره بوده) است. در اصطلاح تاریخ و فقه، این نام اشتهارِ «ابوعلی حسن بن حسین بغدادی» (درگذشته ۳۴۵ قمری)، فقیه، قاضی و پیشوای بزرگ شافعیان در عراق و عصر عباسی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «اِبنِ اَبی هُرَیرِه» است که در زبان عربی به شکل «ابنُ أبي هريرة» با تنوین یا حرکات اعرابی خاص خود ادا میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این پرسش که به فقیه و قاضی شافعی بغداد اشاره دارد، خودِ عبارت «ابن ابی هریره» است که دقیقاً ۱۱ حرف دارد.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و دانشنامههای بینالمللی، این نام تاریخی به صورت Ibn Abi Hurayra یا ابن ابی هریره با استاندارد آوانگاری عربی ثبت شده است.
به عربی
در زبان عربی این نام به صورت «ابن أبي هريرة» نوشته میشود که پارهای از ساختار نسبشناسی عربی (کنیه و نسب) است.
به فارسی
این کلمه معادل واژگانیِ عمومی در زبان فارسی ندارد، زیرا یک اسم خاص (عَلَم) متعلق به یک شخصیت تاریخی-فقهی است و در زبان فارسی نیز به همین صورت عربیِ خود استعمال میشود.
نماد چیست
این نام نماد فرهنگی یا مفهومی خاصی در ادبیات ندارد؛ اما از نظر زبانی، یادآور و نمادی از ساختار نامگذاری نسبی (ابن و ابو) در فرهنگ اسلامی و تاریخ فقه شافعی قرن چهارم هجری است.
جمعبندی و توضیح کامل ابن ابی هریره
«ابن ابی هریره» یک اسم خاص تاریخی و عبارتی نسبی از ریشه عربی است که تحتاللفظی به معنای «پسرِ ابوهریره» (فرزندِ صاحبِ گربه کوچک) میباشد. نکته مهم تاریخی این است که این نام نباید با صحابی مشهور پیامبر (ابوهریره) اشتباه شود؛ بلکه این لقب اختصاصاً متعلق به «ابوعلی حسن بن حسین بغدادی»، یکی از قاضیان، فقیهان و پیشوایان بزرگ مذهب شافعی در قرن چهارم هجری (متوفی ۳۴۵ ق) در بغداد است.
از آنجا که این ترکیب یک اسم خاص برای یک شخصیت معین تاریخی است، ویژگیهای زبانی واژگان عمومی مانند مترادف معنایی، متضاد یا کاربرد قرآنی ندارد. اجزای تشکیلدهنده آن شامل «ابن» (پسر)، «ابی» (پدر) و «هریره» (بچهگربه) است که در مجموع ۱۱ حرف را در زبان فارسی تشکیل میدهد و در کتابهای تراجم، لغت و تاریخ اسلام مانند لغتنامه دهخدا از او یاد شده است.