یعنی چه
در حوزه جامعهشناسی زبان، دونگویش (Basilect) به خوارترین یا پایینترین گونه زبانی در یک زنجیره گویشی اشاره دارد که معمولاً توسط طبقات فرودست یا در موقعیتهای کاملاً غیررسمی استفاده میشود و در مقایسه با گویش استاندارد (زبرگویش)، اعتبار اجتماعی بسیار پایینی دارد.
تلفظ
این واژه ترکیبی از دو بخش «دون» (به ضم دال) به معنی پایین و فرودست، و «گویش» (به ضم گاف) به معنی لهجه یا گونه زبانی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این مدخل دقیقاً «دون گویش» با ۷ حرف است. همچنین ممکن است به عنوان معادل فارسی «باسیلکت» پرسیده شود.
به انگلیسی
در زبانشناسی مدرن، واژه تخصصی Basilect برای این مفهوم به کار میرود که در مقابل Acrolect (زبرگویش) قرار دارد.
به ترکی
در ادبیات زبانشناسی ترکی استانبولی، برای توصیف گونههای زبانی کماعتبار یا فرعی از این اصطلاحات استفاده میشود.
به فارسی
این واژه مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است و برگردان یا معادلهای دیگر آن در متون علمی فارسی شامل «گویش فرودست»، «گونه زبانی کماعتبار» و «گویش پایه» میشود.
نماد چیست
از نظر فرهنگی و جامعهشناختی، دونگویش نماد وضعیت اقتصادی-اجتماعی پایین گویشوران آن و دوری از ساختار قدرت و آموزش رسمی در یک جامعه زبانی است.
جمعبندی و توضیح کامل دون گویش
واژه «دونگویش» یک اصطلاح تخصصی و مصوب در حوزه زبانشناسی (شاخۀ جامعهشناسی زبان) است. این واژه برای توصیف گونهای از یک زبان یا گویشهای آمیخته به کار میرود که در یک جامعه مشخص، کمترین میزان اعتبار، ارزش اجتماعی یا کارکرد رسمی را دارد و دقیقاً در نقطه مقابل «زبرگویش» (گونه رسمی و باپرستیژ) قرار میگیرد.
این اصطلاح از ترکیب واژه «دون» (به معنی پست و پایین) و «گویش» ساخته شده است. اگرچه خود این ترکیب ساختاری معاصر دارد، اما ریشه واژه «دون» در زبان عربی به معنای پایینتر و غیر است که در آیات قرآن نیز به وفور (مانند من دون الله) دیده میشود. در ساختار پازلها و جداول، این کلمه یک پاسخ ۷ حرفی دقیق محسوب میشود.