یعنی چه
واژه «بهیره» در زبان فارسی و نامشناسی معاصر به معنای زنی زیبا، درخشان، شریف و لطیف است. با این حال، در ریشهشناسی لغوی و متون کهن، این واژه دگردیسییافته کلمه عربی «بَحیرة» است که به شتر مادهای در دوران جاهلیت اشاره داشت که پس از زاییدن پنج یا هفت شکم، گوشش را میشکافتند و آن را به نشانه وقف بتها آزاد میکردند؛ دوشیدن شیر و سواری گرفتن از این شتر حرام بود.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی به صورت «بَهِیره» (به فتح باء و کسره راء) تلفظ میشود. در ریشه عربی آن نیز به صورت «بَحِیرَة» تلفظ میگردد.
در جدول
پاسخ دقیق پنجحرفی برای این کلمه در جدول، خود واژه «بهیره» یا صورت عربی آن «بحیره» است که به عنوان شتر موقوفه زمان جاهلیت یا زن شریف شناخته میشود.
به انگلیسی
بسته به بستر متن، ترجمه انگلیسی آن متفاوت است؛ در نامشناسی معادل درخشندگی و زیبایی، و در متون دینی معادل اصطلاحی شتر آزادشده در عربستان پیش از اسلام است.
به فارسی
معادلهای فارسی این واژه بر اساس چندگانگی معنایی شامل «خوشسیما» و «شریف» در اوصاف زنان، «شتر موقوفه بتها» در تاریخ عرب، و در طب سنتی معادل گیاه دارویی «بلیله» (هندی) است.
نماد چیست
در نامشناسی امروزی، این واژه نماد نجابت، زیبایی و درخشندگی وقار زنانه است. اما در فرهنگ اسلامی و با توجه به آیه ۱۰۳ سوره مائده، واژه نزدیک به آن (بحیره) به عنوان نماد بدعت، خرافهپرستی و احکام خودساخته مشرکان شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بهیره
واژه «بهیره» یک کلمه کمکاربرد با دو رویکرد معنایی متفاوت است؛ در نگاه نخست و رایج امروز، این واژه به عنوان یک نام دخترانه با ریشه عربی شناخته میشود که معنای ستایشی زن زیبا، ظریف، شریف و درخشان را با خود به همراه دارد و در متون عثمانی نیز به عنوان زن نازکاندام از آن یاد شده است.
در رویکرد دوم که مستند به لغتنامههای کهن مانند دهخدا و متون قرآنی است، این کلمه دگردیسی واژه عربی «بَحیرة» (از ریشه بحر به معنی شکافتن) است. این اصطلاح در شبهجزیره عربستان پیش از اسلام، برای شترهای مادهای به کار میرفت که پس از زایمانهای متعدد گوششان شکافته و به احترام بتها آزاد میشدند. در قرآن کریم این سنت به عنوان یک خرافه و بدعت صراحتاً رد شده است.
علاوه بر این دو معنا، در برخی متون کهن داروشناسی و طب سنتی، بهیره به عنوان معادل هندی گیاه دارویی «بلیله» نیز گزارش شده است که نشاندهنده چندوجهی بودن این واژه در منابع مختلف است.