یعنی چه
مجموعه آیینها، یادبودها و مراسمهای مذهبی (مانند سینهزنی، تعزیه و روضهخوانی) که عمدتاً توسط مسلمانان شیعه در ماه محرم (بهویژه ده روز نخست آن) برای یادبود و ابراز اندوه بر کشته شدن حسین بن علی (امام سوم شیعیان) و یارانش در واقعه کربلا (سال ۶۱ هجری قمری) برگزار میشود.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت [سوگْواریِ مُحَررَم] است که از دو بخش فارسی (سوگواری) و عربی (محرم) تشکیل شده است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این آیین مذهبی از عبارات فوق استفاده میشود.
به عربی
در جهان عرب و متون اسلامی، این مراسم را با این عناوین میشناسند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای توصیف آیینهای سوگ شیعیان در این ماه از این عبارت استفاده میشود.
به فارسی
واژهها و ترکیبهای مترادفی چون عزاداری محرم، ماتم محرم، سوگ عاشورا و نوحهگری محرم در زبان فارسی کاربرد دارند. واژه «سوگ» ریشه در پارسی میانه (پهلوی) دارد.
نماد چیست
این آیین سرشار از نمادهاست؛ لباس و کتیبههای سیاه نشانه حزن، علم و کتل یادآور پرچمداری عباس بن علی (ع)، ذوالجناح نماد اسب وفادار امام، نذری نشانه اطعام به یاد تشنگی شهدا، و گهواره نماد شهادت کوچکترین کودک کربلا است.
جمعبندی و توضیح کامل سوگواری محرم
سوگواری محرم یکی از بزرگترین و ریشهدارترین آیینهای مذهبی در میان مسلمانان شیعه است که هر ساله با فرا رسیدن ماه محرم، بهویژه در دهه نخست آن، برگزار میشود. این مراسم ترکیبی از حزن، حماسه و شعائر مذهبی است که از واقعه تاریخی و جانگداز کربلا در سال ۶۱ هجری قمری الگوبرداری شده و هدف آن زنده نگه داشتن یاد و راه حسین بن علی (ع) و یاران فداکار اوست.
این پدیده فرهنگی و مذهبی علاوه بر ابعاد اعتقادی، تجلیگاه هنرهای آیینی متعددی مانند تعزیهخوانی، پردهخوانی، نوحهسرایی و معماری تکیهها و حسینیهها است. نمادهایی چون علم، کتل، جامههای سیاه و توزیع نذورات، این آیین را به بخش جداییناپذیری از هویت اجتماعی و مذهبی جوامع شیعی، بهویژه در ایران، تبدیل کرده است.