یعنی چه
این اصطلاح کنایه از دست برداشتن از یکدندگی، حماقت و غرور بیجا است. وقتی به کسی میگویند «از خر شیطان پیاده شو»، در واقع او را دعوت میکنند که از موضع لجوجانه خود عقبنشینی کند، آرام شود و واقعیت یا حرف منطقی دیگران را بپذیرد.
تلفظ
تلفظ این عبارت عامیانه به صورت «اَز خَرِ شِـیْـطان پیاده شُـو» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت دقیقاً ۱۶ حرف دارد و به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «کنایه از ترک لجاجت» یا «دست برداشتن از یکدندگی» استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی نزدیکترین اصطلاح کنایی که مفهوم مشابهی (پایین آمدن از موضع تکبر و لجاجت) را برساند، Come down from your high horse است.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن این مفهوم از واژه عناد (لجبازی) استفاده میشود و عبارت «دع العناد» به معنای لجبازی نکن، بهترین معادل است.
به فارسی
معادلهای سره و واژگان جایگزین فارسی این اصطلاح شامل مواردی چون کوتاه آمدن، رام شدن، ترکِ یکدندگی کردن، و پندپذیری است.
جمعبندی و توضیح کامل از خر شیطان پیاده شو
اصطلاح عامیانه و کنایهآمیز «از خر شیطان پیاده شدن» یکی از ضربالمثلهای پرکاربرد در فرهنگ ایرانی است که نماد لجاجت کورکورانه، تکبر و غرور بیجا محسوب میشود. ریشه مکتوب و عامیانه این عبارت به روایات مذهبی و قصص قدیمی (مانند کتاب جامعالستین) بازمیگردد؛ جایی که در داستان کشتی نوح، ابلیس مخفیانه بر مرکب خر سوار میشود تا وارد کشتی شود و لجاجت خر در آن لحظه به حضور شیطان نسبت داده میشود. از همین رو در فرهنگ عامه، لجبازی بیدلیل و پافشاری بر امر غلط را کار شیطان میدانند.
این عبارت دقیقاً در متن قرآن نیامده است، اما از نظر مفهومی با آیاتی که انسان را از پیروی گامهای شیطان (لاتتبعوا خطوات الشیطان) و تکبر بازمیدارند همسو است. در مواجهههای روزمره، زمانی که فردی بر نظر اشتباه خود پافشاری میکند و حاضر به پذیرش منطق و حرف حق نیست، با این اصطلاح او را به آرامش و بازگشت به مسیر عقلانیت دعوت میکنند.