یعنی چه
واژه اقارب به معنی نزدیکان و بستگان است و به افرادی گفته میشود که با یکدیگر پیوند خویشاوندی و خونی (از طرف پدر یا مادر) دارند. این کلمه در ادبیات، حقوق و عرف برای اشاره به اعضای فامیل و وابستگان نسبی به کار میرود.
تلفظ
این واژه به صورت اَقارِب (Aqaareb) تلفظ میشود که فتحه روی حرف الف و قاف، و کسره زیر حرف ر قرار دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه اقارب به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «خویشاوندان»، «بستگان» یا «نزدیکان» کاربرد دارد و کلمهای ۵ حرفی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی رایجترین معادل برای این واژه Relatives است. همچنین واژه Kinsfolk نیز در متون رسمیتر یا قدیمیتر به عنوان هممعنی استفاده میشود.
به عربی
این کلمه خود ریشه عربی دارد. در زبان عربی علاوه بر الأقارب، از اصطلاحات قرآنی و فصیح دیگری مانند ذویالقربی و الأقربون نیز برای اشاره به خویشاوندان استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای سره و رایج فارسی برای این واژه شامل خویشان، خویشاوندان، بستگان، نزدیکان و وابستگان است که در گفتوگوهای روزمره پدیدار میشوند.
نماد چیست
در فرهنگ حقوقی و اسلامی، اقارب نماد پیوند فامیلی، صله رحم و طبقات ارثبری است. اما در فرهنگ عامه و ضربالمثلها، یادآور تمثیل معروف «الأقارب کالعقارب» (نزدیکان مانند عقرب هستند) است که به آسیب دیدن از آشنایان یا همان مفهوم «از ماست که بر ماست» اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل اقارب
واژه اقارب یک اصطلاح ریشهدار عربی است که به عنوان جمع مکسر کلمه «اقرب» یا «قریب» وارد زبان فارسی شده است. این کلمه به طور دقیق به تمام کسانی اشاره دارد که با فرد رابطه خونی و نسبی دارند و در ساختار خانواده و فامیل قرار میگیرند. در لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین، مفاهیمی چون بستگان، اقوام و نزدیکان به عنوان مترادفهای اصلی آن ذکر شدهاند.
اگرچه خود کلمه «اقارب» با این ساختار در متن قرآن نیامده، اما مفاهیم همخانواده آن مانند «الاقربون» و «ذوی القربی» بارها برای تبیین حقوق مادی و معنوی خویشاوندان به کار رفته است. این واژه در حقوق مدنی نیز جایگاه ویژهای دارد و تکالیف قرابت و ارثبری بر اساس آن تنظیم میشود.
در فرهنگ عامیانه و ادبیات ضربالمثلها، این کلمه گاهی با لحنی کنایهآمیز همراه میشود که نشاندهنده گلایه از آزار نزدیکان است؛ با این حال، ارزش محوری آن در جامعه همواره حفظ پیوند خانوادگی و حمایت از فامیل است.