یعنی چه
ستمگری در لغت به معنای ارتکاب ظلم، جفا و تعدی به حقوق دیگران است. این واژه رفتار یا خطمشی فرد یا گروهی را توصیف میکند که با استفاده از قدرت خود، به شکلی ناعدالتمندانه به دیگران آسیب میزنند یا حق آنها را پایمال میکنند.
تنزع
تلفظ صحیح این واژه در زبان فارسی با فتح سین و تاء به صورت [satamgari] است، اگرچه در گویش عامیانه گاهی با کسر سین نیز شنیده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، برای راهنمای «ظلم و بیدادگری»، پاسخ خود واژه «ستمگری» (۶ حرف) یا معادلهای آن نظیر ظلم، بیداد، جور و تعدی است.
به انگلیسی
رایجترین برگردانهای انگلیسی این واژه شامل Oppression برای ستمهای اجتماعی و ساختاری، Tyranny برای ستمگری حکام مستبد، و Cruelty برای بیرحمی فردی است.
به فارسی
واژه ستمگری کاملاً فارسی است و از ترکیب «ستم» (بیداد) + «گر» (پسوند فاعلی) + «ی» (حاصل مصدر) ساخته شده است. واژههای دادگری، عدالت و انصاف متضادهای اصلی آن هستند و کلماتی چون ستمدیده و ستمکِش با آن هم-خانوادهاند.
نماد چیست
در اساطیر ایران، ضحاک ماردوش نماد کهن ستمگری است. در تاریخ، حکومت مغولان و چنگیزخان، و در دنیای نمادهای مدرن، ابزارهایی مانند تازیانه و داس نماد ظلم و سرکوب هستند. در ادبیات عامه نیز حیواناتی چون گرگ نماد ستم بر ضعیفان شمرده میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل ستمگری
واژه «ستمگری» یکی از کلمات کهن و اصیل زبان فارسی است که ریشه در واژه اوستایی به معنای زورگویی و درهمشکستن دارد. این مفهوم اخلاقی و اجتماعی، به هرگونه خروج از حد عدل، بیدادگری و پایمال کردن حقوق انسانها اشاره میکند که در فرهنگهای لغت معتبر فارسی مانند دهخدا و معین با واژههایی چون ظلم، جور، جفا و تعدی مترادف دانسته شده است.
اگرچه خود این واژه به دلیل اصالت فارسی در متن قرآن کریم نیامده، اما معادلهای دقیق مفاهیمی آن نظیر «ظلم» و «بغی» (تعدی ناحق) بارها در آیات الهی به کار رفته و به شدت نکوهش شده است. ستمگری در پهنه ادبیات و اسطورهشناسی ایرانی نیز جایگاه ویژهای دارد و همواره شخصیتهایی چون ضحاک در برابر نمادهای دادخواهی و عدالت قرار گرفتهاند.