معنی
«بند گران» در لغت به معنای قید، زنجیر، یا غل و غشّ بسیار سنگین و وزین است که در گذشته به پای اسیران، متهمان خطرناک یا زندانیان میبستند تا مانع از فرار آنها شوند.
یعنی چه
این عبارت ترکیبی از «بند» (قید و زنجیر) و «گران» (سنگین و سخت) است. در مفهوم عام و ادبی، کنایه از سلب کامل آزادی، اسارت بسیار سخت و در ادبیات عرفانی نماد دلبستگیهای دنیوی است که مانع رشد روح میشوند.
تلفظ
واژهٔ «بند» با فتح حرف اول (بَند) و واژهٔ «گران» با کسر حرف اول (گِران) به صورت اضافهٔ وصفی تلفظ میشود.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، عبارت «بند گران» به عنوان راهنما برای پاسخهای ۷ حرفی استفاده میشود. همچنین واژههای غل، کنده و زنجیر سنگین از جایگزینهای آن هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال مفهوم بند گران از اصطلاحاتی استفاده میشود که به زنجیرها و پابندهای آهنی و ضخیم اشاره دارند.
به عربی
در زبان عربی از واژه غل (جمع آن اغلال) یا قید به همراه صفت ثقیل برای رساندن این معنا استفاده میشود که در قرآن کریم نیز به صورت مفهومی با واژههایی چون الأغلال و أَنکالاً به آن اشاره شده است.
جمعبندی و توضیح کامل بند گران
واژهٔ «بند گران» یک ترکیب وصفی اصیل در زبان فارسی است که از دو جزء «بند» (با ریشه اوستایی به معنی قید) و «گران» (با ریشه پهلوی به معنی سنگین) تشکیل شده است. این اصطلاح در تاریخ و متون کهن مادی، نشاندهنده ابزاری آهنی و وزین بوده که بر پای اسیران یا زندانیان قرار میگرفته تا امکان هرگونه تحرک و فرار را از آنها سلب کند.
این واژه جایگاه ویژهای در ادبیات حماسی و تعلیمی ایران دارد؛ به طوری که فردوسی در شاهنامه برای توصیف اسارت بیژن در چاه، و سعدی در گلستان برای بیان سختی حال زندانیان از آن بهره بردهاند. علاوه بر کاربرد واقعی، بند گران در مفاهیم استعاری نیز به کار میرود و نمادی از گرفتاریهای شدید روزگار یا زنجیرهای اسارتبار نفس و تعلقات دنیوی است که روح انسان را آزار میدهد.