یعنی چه
الکدولک نام یکی از بازیهای سنتی، بومی و گروهی ایرانی است که با استفاده از دو تکه چوب (یکی بلند به نام الک و دیگری کوتاه به نام دولک) انجام میشود. در این بازی با چوب بلندتر به چوب کوتاهتر ضربه میزنند تا به هوا پرتاب شود و هماهنگی چشم و دست را تقویت میکند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت اَلَکدولَک (Alak-Doolak) است که از دو جزء «الک» و «دولک» تشکیل شده است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، پاسخ اصلی «الک دولک» با ۷ حرف است. نامهای دیگر این بازی مانند «چالیک»، «پیلدسته» و «گلیدندا» نیز در جدولها کاربرد دارند.
به انگلیسی
معادل دقیق این بازی سنتی در فرهنگ و زبان انگلیسی Tip-cat نامیده میشود که ساختار و شیوهای کاملاً مشابه دارد.
به ترکی
در زبان و فرهنگ ترکی، به این بازی سنتی که با دو تکه چوب انجام میشود، Çelik çomak میگویند.
به فارسی
این واژه کاملاً ایرانی و پارسی است. در گویشها و مناطق مختلف ایران به نامهای دیگری همچون چالیک، پیلدسته، گلیدندا (در خراسان)، چفتهبازی، چیلهبازی، لاوبازی و دوداله نیز شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل الک دولک
الکدولک یکی از اصیلترین و قدیمیترین بازیهای سنتی و گروهی در فرهنگ عامه ایران است. این بازی که با حداقل امکانات یعنی تنها دو تکه چوب (یک چوب بلند به نام الک و یک چوب کوتاه به نام دولک) انجام میشود، نمادی از سرگرمیهای پرتحرک، کم-هزینه و پرنشاط دوران کودکی نسلهای گذشته در کوچهها و محلههای ایران است.
شیوه این بازی بر پایه ضربه زدن با چوب بلند به چوب کوتاه و پرتاب آن به فضا استوار است که علاوه بر ایجاد رقابت هیجانانگیز تیمی، به تقویت هماهنگی عصب و عضله و تمرکز چشم و دست کمک شایانی میکند. این واژه کاملاً ریشه پارسی دارد و در متون کهن لغتنامههای فارسی مانند دهخدا و معین با نامهای مترادفی نظیر چالیک یا پیلدسته نیز ثبت شده است.