یعنی چه
این عبارت در لغت به معنای «سفت بستن لنگ یا کمربند» است، اما در اصطلاح و کنایه، به معنای آماده شدن کامل و با تمام توان برای انجام یک کار بزرگ، تلاش مضاعف یا تمرکز شدید بر عبادت و دوری از لذتهای دنیوی برای رسیدن به هدفی والاتر به کار میرود.
تلفظ
این عبارت به صورت «شَدَّ المِئْزَر» تلفظ میشود که در آن حرف دال دارای تشدید و فتحه، و همزه دارای سکون است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت به صورت دقیق ۸ حرف دارد و به عنوان کنایهای از آمادگی کامل یا جدی شدن در کار شناخته میشود.
به انگلیسی
برای معادلسازی این اصطلاح در انگلیسی، از تعابیر کنایی مربوط به بستن کمر برای کار یا آمادهسازی جدی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی سادهتر، این مفهوم با واژههایی که نشاندهنده تلاش مضاعف، آستین بالا زدن و آمادگی کامل هستند، توصیف میشود.
به فارسی
دقیقترین و رایجترین معادلهای فارسی برای این اصطلاح، «کمر همت بستن» برای یک امر مهم و همچنین «سخت تلاش کردن» و «آستین بالا زدن» است.
نماد چیست
این عبارت در فرهنگ اسلامی و ادبی، نماد آمادگی کامل برای یک آزمون بزرگ، تجرد و ریاضت معنوی، و اوج بندگی و جدیت در عبادت (بهویژه در دهه آخر ماه مبارک رمضان) به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل شد المئزر
عبارت «شد المئزر» یک اصطلاح و کنایه فصیح عربی است که از متون دینی و احادیث اسلامی به ادبیات فارسی راه یافته است. این عبارت در اصل به معنای محکم بستن پوشش پایینتنه یا لنگ است، اما به عنوان یک تعبیر کنایی، نشاندهنده بالاترین حد از آمادگی، جدیت و عزم راسخ برای انجام یک کار سخت یا عبادت خالصانه است.
ریشه اصلی شهرت این اصطلاح به احادیث نبوی بازمیگردد؛ جایی که نقل شده پیامبر اسلام (ص) در دهه سوم و پایانی ماه رمضان، «شدّ مئزره» میکردند؛ یعنی برای بهرهمندی کامل از شبهای قدر، از مادیات و روابط زناشویی فاصله میگرفتند و تمام وقت خود را وقف بندگی و تمرکز روحی میکردند.
امروزه این تعبیر در متون مکتوب و ادبی به عنوان مترادفی برای اصطلاح فارسی «کمر همت بستن» یا «آستین بالا زدن» به کار میرود و بر انضباط شخصی شدید و رویگردانی از تنآسایی و غفلت برای رسیدن به هدفی والاتر دلالت دارد.