یعنی چه
بنات السحاب در لغت به معنای «دختران ابر» است. در ادبیات و متون کهن، این عبارت به عنوان یک کنایه ظریف برای اشاره به تگرگ، قطرات باران یا شبنم به کار میرود. در زبان عربی رسم است که پدیدههای متولد شده از یک چیز را دختران (بنات) آن مینامند.
تفرظ
این ترکیب تلفظی عربی دارد که به صورت واژهای دخیل وارد ادبیات فارسی شده است: بَناتُ السَّحاب.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این کنایه ادبی ۱۰ حرفی، خودِ عبارت «بنات السحاب» یا معادلهای دقیق آن مانند «تگرگ» و «ژاله» است.
به انگلیسی
برای برگردان این اصطلاح کنایی به انگلیسی، از واژگان مرتبط با پدیده طبیعی تگرگ استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی علاوه بر این تعبیر کنایی، از واژههای عینی مانند البرد برای تگرگ استفاده میکنند.
به فارسی
معادلهای مستقیم و اصیل این عبارت کنایی در زبان فارسی واژگانی چون تگرگ، ژاله و بَرَد هستند.
در قرآن
عین ترکیب «بنات السحاب» در قرآن کریم ذکر نشده است؛ با این حال، کلمه «السحاب» به صورت مفرد ۹ مرتبه در آیات مختلف (مانند آیه ۱۲ سوره رعد) برای اشاره به ابرهای بارانزا آمده است. همچنین برای پدیده تگرگ، در آیه ۴۳ سوره نور از واژه «بَرَد» استفاده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل بنات السحاب
عبارت «بنات السحاب» یک ترکیب کنایی و بسیار ظریف ادبی از ریشه عربی است که به متون کهن و واژهنامههای فارسی (نظیر لغتنامه دهخدا) راه یافته است. این واژه در ظاهر به معنی «دختران ابر» است اما در اصطلاح ادبی، شاعران و نویسندگان آن را به عنوان استعارهای برای «تگرگ» یا قطرات درخشان باران و شبنم به کار میبردهاند. در فرهنگ عربی، نسبت دادن واژه «بنات» (دختران) به پدیدهها، نشاندهنده تولد و نشأت گرفتن آنها از یک مبدأ است؛ همانطور که تگرگ از دل ابر متولد میشود.
این اصطلاح در ادبیات نمادی از پاکی آسمانی، سفیدی و در عین حال لطافت متبلور شده است. اگرچه خود این ترکیب ساختاریافته در متن قرآن مجید به چشم نمیخورد، اما اجزای سازنده آن یعنی سحاب (ابر) و مفاهیم همارز آن مانند بَرَد (تگرگ) در آیات الهی برای توصیف شگفتیهای طبیعت و بارانزایی ابرها به کار رفتهاند.