یعنی چه
واژه «قبع» در لغتنامهها هم به صورت مصدر و هم اسم معنا میشود. در حالت مصدری به معنای پایین آوردن سر در سجده، فرو بردن لبه مشک برای نوشیدن آب، و پنهان شدن است. در حالت اسمی به جانورانی مثل خارپشت و لاکپشت یا ابزاری مانند بوق و کرنا اشاره دارد.
تلفظ
این واژه بسته به کاربرد آن به دو صورت تلفظ میشود؛ حرکات فتحهدار (قَبَعَ) بیشتر برای فعل و مصدر، و حرکت ضمه (قُبَع) برای نامگذاری اشیاء و جانداران به کار میرود.
در جدول
پاسخ دقیق سه حرفی در جدول کلمات، خود واژه «قبع» است که به عنوان راهنما معمولاً با عنوان «سر در گریبان کشیدن» یا «بوق و کرنا» پرسیده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف حالت انزوا و سر در خود کشیدن از افعال واگذاری و عقبنشینی، و برای اشیاء از واژگان مربوط به سازهای بادی استفاده میشود.
به عربی
ریشه اصلی این واژه عربی (ق - ب - ع) است و در این زبان کلماتی مانند تقوقع (لاکپشتوار رفتار کردن) هممعنی آن هستند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه بر اساس ریشه آن شامل اصطلاحات «گوشهنشینی»، «پنهانکاری» و نامهای جامدات و جاندارانی چون «کرنا» و «خارپشت» است.
نماد چیست
این واژه از نظر مفهومی و نمادین، یادآور رفتار جاندارانی است که هنگام احساس خطر یا برای استراحت، سر و اندام خود را کاملاً جمع میکنند و درون پوست یا لاک خود پنهان میشوند؛ از این رو نماد عزلتگزینی و درونگرایی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل قبع
واژه «قبع» یک لغت اصیل با ریشه عربی است که به کتابهای لغت فارسی راه یافته است، هرچند امروزه در ادبیات روان و گفتارهای روزمره کاربرد چندانی ندارد. این کلمه در دو قالب مصدری و اسمی تعاریف متفاوتی به خود میگیرد؛ در حالت مصدری بر رفتارهایی نظیر فرو بردن سر در گریبان، پنهانکاری و انزوا دلالت دارد و در حالت اسمی به ابزارهای موسیقی بادی مانند بوق و کرنا یا جاندارانی مثل خارپشت اطلاق میشود.
در حل جدولهای متقاطع، شناخت این واژه سه حرفی بسیار گرهگشا است، چرا که طراحان جدول معمولاً از معنای کنایی آن یعنی «سر در خود کشیدن» یا نام دیگر «کرنا» برای به چالش کشیدن مخاطبان استفاده میکنند. همچنین باید توجه داشت که این ریشه در قرآن کریم به کار نرفته و نباید آن را با واژههای مشابهی چون تبع اشتباه گرفت.