یعنی چه
این عبارت در ادبیات، عرفان و علوم دینی به معنای باز شدن دل، از بین رفتن غم و اندوه، و به دست آوردن آرامش و بهجت درونی است. همچنین به ظرفیت بالای روحی انسان برای پذیرش حقایق و تحمل سختیها اشاره دارد.
تلفظ
واژهٔ انبساط با کسر الف و باء (اِنبِساط) و واژهٔ قلب با فتح قاف و سكون لام (قَلب) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این اصطلاح معمولاً خودِ عبارت «انبساط قلب» (۹ حرفی) یا واژگان معادلی چون شرح صدر، انشراح و بسط است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال مفهوم مادی و معنوی این واژه از ترکیباتی نظیر Expansion of the heart (گشایش قلب) و Elation (شوق و ابتهاج) استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای خالص فارسی این ترکیب، واژههایی مانند دلگشایی، فراخی دل، خوشدلی و شادمانی درونی هستند که حس رهایی از غم را منتقل میکنند.
نماد چیست
در فرهنگ اصطلاحات و عرفان، این عبارت نماد حالت امیدواری، صلح باطن و آمادگی روح برای دریافت الهامات و انوار الهی است و در نقطهٔ مقابلِ «قبض» (گرفتگی و خوف) قرار دارد.
جمعبندی و توضیح کامل انبساط قلب
عبارت «انبساط قلب» یک اصطلاح ترکیبیِ عمیق در زبان فارسی، عرفان و معارف دینی است که از دو واژهٔ عربی «انبساط» (از ریشه بسط به معنی گستردگی) و «قلب» تشکیل شده است. این مفهوم در اصل به معنای گشایش دل، از بین رفتن اندوه و به دست آوردن یک شادی و آرامش پایدار درونی است که به انسان ظرفیت بالایی برای پذیرش حقایق زندگی و معارف الهی میبخشد.
در فرهنگ قرآنی و اسلامی، اگرچه خود این ترکیب به صورت دقیق نیامده، اما مفهوم محوری آن با تعبیر ارزشمند «شرح صدر» (گشایش سینه) شناخته میشود؛ همانگونه که حضرت موسی (ع) در آیه ۲۵ سوره طه از خداوند درخواست میکند: «رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي». این حالت روحی نماد صلح باطنی و آمادگی کامل روح برای دریافت اشراقات است.
از منظر عرفانی، روح انسان همواره میان دو حالت «قبض و بسط» در نوسان است. انبساط قلب همان تجلی حالت «بسط» است؛ زمانی که سالک از بند دلتنگی، خوف و انقباض رها شده و دلش لبریز از شوق، محبت، امید و گستردگی میشود تا بتواند سختیهای مسیر سلوک را با روی گشاده تحمل کند.