یعنی چه
تأویل الآیات به معنای تبیین بطون آیات قرآن، دستیابی به عاقبت و حقیقت عینی کلام الهی، و فراتر رفتن از معنای ظاهری و تحتاللفظی است. این اصطلاح همچنین عنوان کتابی مشهور از سید شرفالدین استرآبادی در بیان فضائل اهل بیت (ع) است.
تلفظ
این عبارت به صورت «تَأْویلُ الْآیات» (Ta'vīlul-Āyāt) تلفظ میشود که از دو واژهٔ عربی «تأویل» و «آیات» ترکیب شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این اصطلاح علوم قرآنی کلمهٔ «تاویل الایات» است که دقیقاً ۱۱ حرف دارد.
به عربی
این اصطلاح کاملاً ریشه عربی دارد و در متون اسلامی به همین صورت «تأويل الآيات» یا «تأويل القرآن» به کار میرود.
به فارسی
معادل فارسی دقیق این اصطلاح، «دروننمایی آیات» یا «بازگرداندن کلام به سرچشمه و حقیقت باطنی آن» است که در برابر «تنزیل» (ظاهر الفاظ) قرار میگیرد.
در قرآن
واژه تأویل ۱۷ بار در قرآن آمده است؛ از جمله در آیه ۷ سوره آلعمران که میفرماید: «وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ»، یعنی تأویل آیات متشابه را جز خدا و دانشمندان راسخ در علم کسی نمیداند. همچنین در آیه ۵۳ اعراف و ۳۹ یونس به معنای تحقق عینی وعدههای قرآن به کار رفته است.
نماد چیست
«تاویل الایات» یک مفهوم تخصصی در حوزه علوم قرآنی، کلام و عرفان اسلامی است؛ به همین دلیل، نماد مادی، نشانه یا مظهر تصویری خاصی در فرهنگ عامه برای آن ثبت نشده و صرفاً نمایانگر عمق و بطون کلام وحی است.
جمعبندی و توضیح کامل تاویل الایات
اصطلاح «تأویل الآیات» از ریشه عربی «أ و ل» به معنی رجوع و بازگشت به اصل گرفته شده است. در حوزه علوم قرآنی و معارف اسلامی، این عبارت به معنای عبور از ظاهر الفاظِ قرآن و دستیابی به بطون، حقایق پنهان و مصادیق عینی و خارجی آیات است. تأویل در مقابل «تنزیل» قرار دارد؛ تنزیل همان صورت ظاهری و کلمات فرودآمده است، در حالی که تأویل به عاقبت، هدف نهایی و معنای ژرف کلام اشاره دارد که بر اساس آیه ۷ سوره آلعمران، علم کامل به آن نزد خداوند و راسخون در علم (پیامبر و اهل بیت) است.
علاوه بر این کاربرد اصطلاحی، «تأویل الآیات الظاهرة فی فضائل العترة الطاهرة» نام یکی از کتابهای ارزشمند و مشهور شیعه در قرن دهم هجری قمری، تألیف سید شرفالدین علی حسینی استرآبادی است. این کتاب به تفسیر و تأویل آیات مختلف قرآن کریم بر اساس احادیث اهل بیت (ع) و بیان فضائل و جایگاه ایشان میپردازد و یکی از منابع معتبر روایی به شمار میرود.