یعنی چه
ضفیره در لغت به معنای موی بافته شده، گیسوی تافته و بههمپیچیده است. علاوه بر این، در علم نجوم قدیم و اخترشناسی، نام ستارهای روشن در صورت فلکی شیر (اسد) است که به آن ضفیرهٔ اسد یا گیسوان شیر نیز میگویند.
ریشه
این واژه ریشه عربی دارد و از ماده «ض ف ر» مشتق شده است که در زبان عربی به معنای بافتن مو یا طناب و تابیدن ریسمان به کار میرود. واژههایی مانند ضفائر و مضفور نیز با آن همخانواده هستند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت ضَفیره (با فتح ضاد و کسر فاء) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «موی بافته شده»، «گیسوی به هم پیچیده» یا «ستارهای در صورت فلکی اسد»، واژه ۵ حرفی «ضفیره» مد نظر است.
به انگلیسی
برای مفهوم موی بافته شده از واژگان Braid یا Plait استفاده میشود و در اصطلاحات نجومی، برای اشاره به این ستاره خاص در صورت فلکی شیر، نام علمی Adhafera یا Zeta Leonis به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان فارسی این کلمه شامل واژههایی چون گیسو، کمند، طره، خصله و موی تافته است که در ادبیات فارسی کاربرد فراوانی دارند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات غنایی، ضفیره نمادی از آراستگی، زیبایی، گرهخوردگی و رازآلودگی زلف معشوق است. در طالعبینی و نجوم باستان نیز به عنوان بخشی از یال شیر، نمادی از قدرت، ابهت و محافظت شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ضفیره
واژه ضفیره یکی از کلمات اصیل با ریشه عربی است که وارد زبان و ادبیات فارسی شده است. این کلمه در وهله اول معنایی ملموس و ظریف دارد و به موهای بافته شده و گیسوان به هم تابیده اشاره میکند که در شعر فارسی بارها به عنوان مظهر زیبایی معشوق ستایش شده است.
علاوه بر جنبه ادبی، ضفیره در نجوم اسلامی و باستانی نیز جایگاه ویژهای دارد؛ چرا که به عنوان نام یکی از ستارههای صورت فلکی اسد (شیر) شناخته میشود. این ویژگی دوقلو—یعنی داشتن یک معنای ظریف زمینی و یک معنای شکوهمند آسمانی—به واژه ضفیره عمق و جذابیتی خاص بخشیده است.