یعنی چه
این عبارت ترکیبی به داستان قرآنی ساکنان یک شهر (اصحاب القریه) اشاره دارد؛ مردمی که پیامبرانِ خدا را شوم و بدقدم پنداشتند (تطیُّر)، اما در حقیقت شومی و بدفرجامی حاصل از کفر و گناه، دامنگیر خودشان شد و به هلاکت رسیدند.
تلفظ
این ترکیب از سه واژه تشکیل شده است: «شومی» (با واو مجهول و یای مصدری)، «اَصحاب» (به فتح الف و سکون صاد) و «القَریَه» (به فتح قاف و سکون راء و فتح یاء).
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً خود «شومی اصحاب القریه» است که ۱۵ حرف دارد و به نحوست و عاقبت تلخ اهل انطاکیه اشاره میکند.
به انگلیسی
برای برگردان این مفهوم اصطلاحی، از واژگانی چون Ominousness (شومی/بدفالی) یا Ill fortune (تیرهبختی) در کنار عبارت People of the Town (اصحاب القریه) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی و متون تفسیری، برای بیان این مفهوم از تعابیری همچون «شؤم أهل أنطاكية» یا «طائرهم» (که در آیه ۱۹ سوره یس به کار رفته و به معنای بهره آنها از شومی و عملشان است) استفاده میگردد.
به فارسی
معادل روان فارسی این عبارت، «ناخجستگی فرجامِ اهل شهر» یا «تیرهبختی و بدفرجامی تکذیبکنندگان انطاکیه» است که نشاندهنده سرانجام شوم ناامیدی و کفر است.
نماد چیست
اصحاب القریه در ادبیات و فرهنگ اسلامی نماد انسانهای متعصبی هستند که چشمان خود را بر هدایت میبندند و مصلحان را مایه دردسر و بدقدمی میدانند. همچنین «شومی» آنها نماد بارز این حقیقت است که بدبختی یک جادوی بیرونی نیست، بلکه پاداش وضعی و تکوینیِ گناه و ستمگری انسان است.
جمعبندی و توضیح کامل شومی اصحاب القریه
عبارت «شومی اصحاب القریه» یک ترکیب توصیفی-قرآنی است که به سرگذشت عبرتآموز ساکنان شهری (مشهور به انطاکیه) در سوره یس اشاره دارد. این مردم در برابر دعوت سه فرستاده الهی ایستادگی کردند و حضور آنان را مایه بدقدمی و شومی خود دانستند. پیامبران در پاسخ به آنها اعلام کردند که شومی شما از درون خودتان و به خاطر غرق شدن در گناه و اسراف است.
این اصطلاح در متون دینی و ادبی، نشاندهنده لجاجت و حقیقتستیزی است. فرجام این لجاجت، صیحه مرگبار آسمانی بود که شهر را در خاموشی فرو برد. از این رو، شومی اصحاب القریه به نمادی از بدفرجامی قطعی ستمگران و کسانی تبدیل شده است که بیدارگران جامعه را متهم به بدقدمی میکنند، در حالی که ریشه تمام نحوستها در اعمال خود آنهاست.