یعنی چه
اطلس جغرافیایی به مجموعهای سازمانیافته از نقشههای زمین یا بخشهای خاصی از آن گفته میشود. این کتاب علاوه بر نقشهها، معمولاً حاوی دادههای آماری، نمودارها و اطلاعات تفصیلی دربارهٔ جغرافیا، جمعیت و اقتصاد مناطق مختلف است.
تلفظ
واژهٔ «اطلس» با فتحه روی الف و لام (اَطلَس) خوانده میشود و ترکیب وصفی آن به صورت «اَطلَسِ جُغرافیایی» تلفظ میگردد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «کتاب نقشه» یا «مجموعه نقشهها»، عباراتی چون اطلس، اطلس جغرافیایی یا گیتاشناسی به کار میرود.
به انگلیسی
این اصطلاح در زبانهای دیگر نیز با ریشهٔ مشترک «اطلس» شناخته میشود و در مراجع بینالمللی با عنوان Geographical Atlas کاربرد دارد.
به فارسی
معادلهای اصیل فارسی و ترکیبی که برای این واژه استفاده میشوند شامل گیتاشناسی و نقشهنامه هستند که به ماهیت کتاب یعنی نمایش تصویری جغرافیا اشاره دارند.
نماد چیست
واژهٔ اطلس ریشه در اساطیر یونان و نام تیتانی دارد که آسمان را بر دوش میکشید. از این رو، نماد تحمل سختی، بردباری و همزمان، احاطه بر دانش گیتی و جهانشناسی است.
جمعبندی و توضیح کامل اطلس جغرافیایی
اطلس جغرافیایی فراتر از یک کتابِ نقشهٔ ساده، ابزاری بنیادین برای درک ساختار زمین، مرزهای سیاسی و پراکندگی ویژگیهای طبیعی و اقتصادی جهان است. این واژه که ریشه در اساطیر یونان باستان و مأموریت تیتانِ بزرگ (آتلاس) برای حمل طاق آسمان دارد، در قرن شانزدهم میلادی توسط جراردوس مرکاتور روی کتابهای نقشهنگاری ماندگار شد و به زبان فارسی نیز راه یافت.
در فرهنگهای معتبر فارسی مانند دهخدا و معین، اگرچه ریشه واژه تکسیلابی اطلس در معنای پارچه ابریشمی به زبان عربی بازمیگردد، اما ترکیب «اطلس جغرافیایی» کاملاً وامواژهای اروپایی با هویت اساطیری است. امروزه این اصطلاح در قالب کتابهای چاپی و نسخههای دیجیتال، مرجع اصلی جغرافیدانان، پژوهشگران و طراحان جدول و سرگرمی برای دستیابی به اطلاعات دقیق گیتاشناسی محسوب میشود.