یعنی چه
اغبط فعل مضارع متکلم وحده (اول شخص مفرد) از ریشه «غبط» است و معنای آن «غبطه میخورم» یا «رشک مثبت میبرم» میشود. غبطه حالتی اخلاقی و پسندیده است که در آن فرد آرزو میکند نعمتی مانند نعمت دیگری داشته باشد، بدون اینکه خواهان نابودی یا زوال آن نعمت از شخص مقابل باشد (برخلاف حسد که بار منفی دارد).
تلفظ
این واژه به صورت «أَغْبِطُ» (Aghbito) تلفظ میشود؛ همزه مفتوح، غین ساکن، باء مکسور و طاء مضموم.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی، واژه «اغبط» به عنوان یک پاسخ ۴ حرفی شناخته میشود که معمولاً با راهنمای «غبطه میخورم» یا «رشک میبرم» در طراحهای سوال کاربرد دارد.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است. در زبان عربی برای بیان مفهوم غبطه خوردنِ شخصِ گوینده، از صیغه مضارع «أغبطُ» استفاده میشود و واژه «الغبطة» مصدر اصلی آن است.
به فارسی
در زبان فارسی، این کلمه به صورت ترکیبی معنی میشود. بهترین برگردانهای آن «غبطه میخورم»، «آرزوی نعمتی مشابه دارم»، «رشک میبرم» (در معنای مثبت) و «تحسین میکنم» هستند.
در قرآن
خودِ لفظ «أغبط» یا ریشه «غبط» به صورت صریح در متن قرآن کریم نیامده است؛ اما مفهوم غبطه مثبت در تفاسیر تایید شده است. مفسران نمونه بارز غبطه قرآنی را در آیات ۳۷ و ۳۸ سوره آلعمران میدانند؛ جایی که حضرت زکریا با دیدن کرامات غیبی و روزیِ مریم (ع) غبطه خورد و از خدا طلب فرزندی پاک کرد.
نماد چیست
در فرهنگ و اخلاق اسلامی، غبطه نماد «رقابت سازنده و پویایی مؤمن» است. بر اساس احادیث (مانند کلام امام صادق ع)، مؤمن غبطه میخورد تا رشد کند ولی حسادت نمیورزد تا تخریب کند؛ بنابراین نمادی از حرکت به سوی کمال بدون بخل است.
جمعبندی و توضیح کامل اغبط
واژه «اغبط» یک فعل مضارع عربی به معنای «غبطه میخورم» است که ریشه در مفهوم اخلاقی غبطه دارد. این مفهوم مرز باریکی با حسادت دارد؛ در حسادت، فرد خواهان زوال نعمت دیگران است، اما در غبطه (یا همان اغبط)، شخص بدون بخلورزی، تنها آرزوی داشتن نعمتی مشابه را برای خود دارد و از خوشبختی دیگران آزرده نمیشود.
اگرچه این لفظ عیناً در قرآن نیامده، اما مفهوم آن به عنوان یک ویژگی پسندیده برای مؤمنان جهت رقابت سالم و طلب خیر از خداوند مورد تایید قرار گرفته است. در جداول و لغتنامهها نیز این کلمه ۴ حرفی به عنوان نماد رشک مثبت و تحسین شناخته میشود.