یعنی چه
خزامی در لغت به معنی گیاهی است خودرو و بسیار معطر با گلهای ریز بنفش، آبی یا ارغوانی که از تیره نعناعیان است. در ادبیات کهن گاهی به عنوان مظهر مطلق شکوفه و گل خوشبو نیز به کار رفته است.
تلفظ
این کلمه در اصل عربی است و به صورت خُزامىٰ (با ضمه حرف خاء و فتح زاء، متمم به الف مقصوره) تلفظ میشود و در زبان فارسی نیز به همین صورت به کار میرود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، کلمه خزامی به عنوان پاسخ برای طراحانی که گیاه معطر، اسطوخودوس یا نام دیگر لوندر را میخواهند، کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این گیاه و رایحه معروف آن Lavender گفته میشود که در صنایع عطرسازی و درمانی کاربرد وسیعی دارد.
به عربی
خزامی واژهای با ریشه عربی است. در کشورهای عربزبان برای اشاره به این گیاه خوشبو از همین کلمه یا واژه اللاوند استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی امروزه بیشتر از واژه «اسطوخودوس» برای نامیدن این گیاه استفاده میشود. در متون کهن فارسی معادلهایی چون خیری و ضیمران نیز برای گیاهان خوشبو همخانواده ذکر شده است.
جمعبندی و توضیح کامل خزامی
واژه خزامی ریشه در زبان عربی دارد و از ماده «خزم» مشتق شده است؛ چرا که بوی تند و نفوذکننده این گیاه مشام را کاملاً پر میکند. این واژه وارد زبان و ادبیات فارسی شده و اشاره به گیاهی خودرو، دارویی و بسیار معطر از تیره نعناعیان دارد که گلهای بنفش و ارغوانی دارد و امروزه ما آن را با نام اسطوخودوس یا لوندر میشناسیم.
در فرهنگ و ادبیات کلاسیک فارسی و عربی، خزامی جایگاه ویژهای دارد و همواره نماد پاکی، آرامش، وفاداری و عطر دلانگیز طبیعت بکر بوده است. شاعران کهن بارها نسیم برخاسته از دشتهای خزامی پس از باران را به عنوان روحبخشترین رایحهها ستودهاند. این کلمه در قرآن کریم به کار نرفته است اما در طب سنتی و اشعار قدمایی کاربرد فراوان دارد.