شرطیت یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل شرطیت

واژه «شرطیت» یک اصطلاح تخصصی حقوقی، فقهی و منطقی است که از ریشه عربی «ش ر ط» ساخته شده و به کیفیت یا وضعیتِ شرط بودن یک چیز برای چیز دیگر اشاره دارد. تفاوت ظریفی میان شرطیت و جزئیت وجود دارد؛ جزء همواره داخل در ماهیت یک عمل است (مانند رکوع در نماز)، اما شرط با وجود اینکه صحت عمل کاملاً به آن وابسته است، خارج از ماهیت آن قرار می‌گیرد (مانند طهارت و وضو برای نماز).

در ساختار زبان و منطق، این واژه نشان‌دهنده لزوم عهد، پیمان یا بستری است که بدون فراهم شدن آن، امر اصلی محقق یا صحیح تلقی نمی‌شود. متضاد این واژه مفهوم «مانعیت» (آنچه جلوی تحقق کار را می‌گیرد) است و در منطق صوری نیز روابط میان گزاره‌های شرطی با نماد پیکان یک‌طرفه نمایش داده می‌شود تا وابستگی منطقی تالی به مقدم را عیان سازد.