یعنی چه
واژه «شنترة» در لغتنامههای کهن به دو صورت اسمی و مصدری معنا شده است. در حالت اسمی، به معنی انگشت، فاصله میان دو انگشت، انگشت اضافی (ششم) یا گوشواره است. در حالت مصدری، به معنای پاره کردن جامه و لباس بر تن خود به کار میرود.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی و متون کهن فارسی به صورت «شَنْتَرَة» (Shan-ta-rah) تلفظ میشود. البته در برخی منابع حرکات آن را به صورت «شُنْتُرَة» نیز ضبط کردهاند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر طراح به دنبال واژهای ۵ حرفی از لغتنامه دهخدا برای مفاهیمی چون انگشت زاید یا گوشواره باشد، پاسخ دقیق آن «شنترة» است.
به انگلیسی
برای برگردان دقیق این واژه به زبان انگلیسی، بسته به بافت متن میتوان از واژگان Finger (انگشت)، Earring (گوشواره) یا عبارت توصیفی Space between fingers استفاده کرد.
به فارسی
در زبان فارسی، نزدیکترین معادلهای تککلمهای برای این واژه، «انگشت» و «گوشواره» هستند و در اصطلاحات کنایی یا تشریحی کهن، به فضای میان انگشتان یا انگشت زاید نیز اشاره دارد.
نماد چیست
واژه شنترة یک لغت آناتومیک، کاربردی و کهن است. این کلمه در ادبیات فارسی یا عربی بار نمادین، استعاری یا اسطورهای خاصی پیدا نکرده و بیشتر در کتب لغت و متون پزشکی یا تشریحی قدیمی به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل شنترة
واژه «شنترة» یک لغت اصیل عربی با ریشه رباعی مجرد (ش ن ت ر) است که از دیرباز به فرهنگها و لغتنامههای کهن فارسی نظیر دهخدا و ناظمالاطباء راه یافته است. این کلمه از نظر معنایی دو وجهه متفاوت دارد؛ در حالت اسمی به اندامهای بدن (مانند انگشت، انگشت ششم و فضای بین دو انگشت) یا زیورآلاتی چون گوشواره اطلاق میشود و در حالت مصدری، معنای پاره کردن لباس بر تن را میدهد.
یکی از نکات جالب تاریخی در خصوص همخانوادههای این واژه، کلمه «شناتر» (جمع شنترة) است؛ به طوری که به یکی از پادشاهان باستانی ملوک حمیر در یمن به دلیل داشتن شش انگشت، لقب «ذو الشناتر» داده بودند. این واژه در قرآن کریم به کار نرفته و امروزه بیشتر در حل جدولهای کلمات متقاطع یا پژوهشهای لغوی متون کهن کاربرد دارد.