معنی
حیران به حالت شگفتی همراه با سردرگمی، گیجی و ناتوانی از تصمیمگیری یا درکِ فوری یک وضعیت اطلاق میشود؛ کسی که راه راست یا صواب را گم کرده و خیره مانده است.
یعنی چه
این کلمه وصف حالِ فردی است که به دلیل مواجهه با امری عجیب، عظیم یا مبهم، دچار عدم قطعیت ذهنی و توقف در انتخاب شده و هاجوواج مانده است.
مترادف
متضاد
هم خانواده
ریشه
این کلمه از ریشه عربی «ح ی ر» (حَیْر/حیرت) گرفته شده و به عنوان صفت مشبهه بر وزن «فَعْلان» وارد زبان فارسی شده است.
در جدول
کلمه مورد نظر دقیقاً ۵ حرف دارد. در حل جدول کلمات متقاطع، با توجه به تعداد حروف خواستهشده، میتوانید از واژههای جایگزین مانند متحیر، مبهوت یا سرگشته نیز استفاده کنید.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافتار متن، واژههای متعددی برای رساندن معنای حیران وجود دارد که پرکاربردترین آنها confused و bewildered است.
جمعبندی و توضیح کامل حیران
واژه حیران نشاندهنده حالت روحی خاصی است که انسان در مواجهه با پدیدههای غیرمنتظره، پیچیده یا بسیار عظیم به آن دچار میشود. این کلمه در لغت به معنای سرگردانی، درماندگی و مبهوت شدن است و ریشه در زبان عربی دارد. جالب اینجاست که این لفظ دقیقاً یکبار در قرآن کریم (آیه ۷۱ سوره انعام) برای توصیف حالت سرگردانی انسانهای بیایمان در بیابانِ گمراهی به کار رفته است.
با این حال، حیران در ادبیات فارسی و عرفان اسلامی بار معنایی بسیار مثبتی پیدا کرده است. در این ساحت، حیرانی و حیرت نماد یکی از عالیترین مراحل سلوک عرفانی (وادی ششم از هفت وادی منطقالطیر عطار) است. در این مرتبه، عارف در برابر جمال، جلال و عظمت ذات حقتعالی چنان مبهوت و غرق میشود که تمام دانش و معرفت پیشین خود را فراموش کرده و به مرحلهای از عشق خالص و بیخودی از خود میرسد.
به طور کلی، این واژه هم در زبان عامیانه برای بیان تعجب و سردرگمی روزمره کاربرد دارد و هم در متون کهن و عرفانی به عنوان نمادی از تواضع فکری و شگفتی عمیق انسان در برابر حقایق بزرگ جهان هستی شناخته میشود.