یعنی چه
«ام البراء» یک عبارت و کنیه عربی است؛ «ام» به معنای مادر و «البراء» به معنای بیزار (از عیب، گناه یا شرک) یا پاکیزه و بریء است. در نتیجه این کنیه به معنی «مادرِ شخصِ پاکدامن و بیزار از بدیها» است. همچنین در زبان عربی «براء» به معنای شب اول یا آخر ماه قمری نیز آمده است. این نام در تاریخ اسلام نماد شجاعت، بلاغت و وفاداری مذهبی است و سرشناسترین شخصیت با این نام، «ام البراء بنت صفوان» از زنان شاعر و سخنور صدر اسلام است که به دلیل خطبههای حماسیاش در حمایت از امام علی (ع) شناخته میشود.
تلفظ
این ترکیب مضاف و مضافالیه در زبان عربی به صورت «اُمُّ البَرَاء» تلفظ میشود که در زبان فارسی معمولاً به صورت تخفیفیافته و روانتر «امالبراء» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این پرسش کلمه «ام البراء» است که دقیقاً ۸ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این نام و کنیه را به صورت Um al-Baraa یا Oum al-Baraa نگارش میکنند.
به عربی
این واژه در اصل عربی است و به صورت «أمّ البَرَاء» نوشته میشود که از ریشه سه حرفی (ب - ر - ء) مشتق شده است.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این ترکیب کنایی شامل «امالعفیفه» و «امالپاک» (در مفهوم کنایی پاکی و تبرئه) است و متضاد آن را میتوان «امالمجرمه» یا «امالذنوب» دانست. همخانوادههای آن در فارسی عبارتند از: برائت، بری، تبری و براء.
در قرآن
خود ترکیب «ام البراء» در قرآن نیامده است؛ اما جزء دوم آن یعنی واژه «بَرَاء» به عنوان مصدرِ صفتِ مبالغه (به معنی بسیار بیزار) در آیه ۲۶ سوره زخرف از زبان حضرت ابراهیم آمده است: «وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ إِنَّنِي بَرَاء مِّمَّا تَعْبُدُونَ» (و هنگامی را که ابراهیم به پدر و قومش گفت: من از آنچه میپرستید بیزارم).
جمعبندی و توضیح کامل ام البراء
ترکیب «ام البراء» یک نام علم و کنیه اصیل عربی است که به فرهنگ و زبان فارسی راه یافته است. این واژه از نظر لغوی از دو بخش «ام» به معنای مادر و «براء» به معنای پاک، تبرئه شده و بیزار از عیب و گناه تشکیل شده است، از این رو معنای کلی آن را «مادرِ شخص پاکدامن و دور از آلودگیها» میدانند. ریشه این واژه (ب-ر-ء) در قرآن کریم نیز در قالب کلمه «براء» برای بیان بیزاری از بتپرستی به کار رفته است.
در تاریخ و ادبیات اسلامی، این نام بیش از هر چیز یادآور «ام البراء بنت صفوان» است؛ زبانی شجاع، سخنور و شاعر در صدر اسلام که خطبههای حماسی او در جریان جنگ صفین و در حمایت از امیرالمؤمنین علی (ع) معروف است. مواجهه استوار و بیباکانه او در برابر معاویه، این نام را به نمادی از وفاداری مذهبی، بلاغت و شهامت در تاریخ تبدیل کرده است.
این کلمه در حل جدولهای کلمات متقاطع به عنوان یک واژه ۸ حرفی شناخته میشود و همخانوادههایی چون برائت، تبرئه و تبری دارد که همگی مفهوم پاک شدن از تهمت، بیماری یا بیزاری جستن از زشتیها را در خود نهفته دارند.