یعنی چه
ترکیب «عرش کبریا» یک اضافه استعاری و تشبیهی در زبان و ادبیات فارسی است. این واژه به معنای بارگاه جلال و عظمت الهی، تخت فرمانروایی پروردگار و بالاترین مرتبه هستی است که تدبیر امور جهان از آنجا صورت میگیرد.
تلفظ
این ترکیب به صورت «عَرْشِ کِبْرِیا» تلفظ میشود که در آن عرش دارای سکون روی حرف ر و ش، و کبریا با کسره زیر حرف کاف و سکون روی ب خوانده میشود.
در جدول
پاسخ دقیق در مسابقات جدول برای عبارت بارگاه جلال خداوندی، «عرش کبریا» است که دقیقاً ۸ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم این ترکیب عالی ادبی و دینی از عبارات بالا استفاده میشود.
به عربی
این عبارت از دو واژه ریشهدار عربی تشکیل شده و در متون دینی به صورت ترکیب اضافی عَرْشُ الْكِبْرِيَاءِ به کار میرود.
در قرآن
خود ترکیب «عرش کبریا» به صورت یکجا در قرآن نیامده است، اما اجزای آن به طور جداگانه از مفاهیم کلیدی قرآن هستند. واژه «عرش» در آیاتی مانند آیه ۵ سوره طه (الرَّحْمَٰنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى) کنایه از تدبیر و سلطنت خداست، و واژه «کبریا» در آیه ۳۷ سوره جاثیه (وَلَهُ الْكِبْرِيَاءُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ) به معنای عظمت مطلق پروردگار آمده است.
نماد چیست
در عرفان و ادبیات فارسی، «عرش کبریا» نماد والاترین و دستنیافتنیترین مرتبه وجود و مقام بینیازی مطلق خداوند است؛ جایی که عقل انسان به آن راه ندارد و تنها با شهود قلبی و تسلیم محض میتوان به حریم آن تقرب جست. همچنین این واژه نمادی از فرمانروایی و دادگاه عدل مطلق پروردگار بر کل کائنات است.
جمعبندی و توضیح کامل عرش کبریا
عبارت «عرش کبریا» از ترکیبات نغز و پرکاربرد در ادبیات عرفانی و فرهنگ اسلامی است که از دو واژه عربی «عرش» (به معنی سقف یا تخت پایهبلند) و «کبریا» (به معنی بزرگی و کمال وجود) ساخته شده است. این اصطلاح در حقیقت کنایهای شاعرانه و در عین حال کلامی از اوج عظمت، پادشاهی معنوی و جلال جبروت خداوند است که بر تمام مرتبههای هستی احاطه دارد.
اگرچه این ترکیب عینی در متن قرآن کریم به چشم نمیخورد، اما هر دو واژه به صورت مجزا بار معنایی عظیمی را در آیات الهی به دوش میکشند و به فرمانروایی مطلق و کبریایی پروردگار اشاره دارند. در اشعار بزرگان شعر فارسی نظیر حافظ و مولانا، عرش کبریا به عنوان آستانهای مقدس و فراتر از درک عقل ظاهربین توصیف شده است که تنها با پرواز دل و تسلیم و رضا میتوان به انوار آن نزدیک شد.