یعنی چه
واژه «پر صبر» (یا پرصبر) یک صفت مرکب فاعلی در زبان فارسی است و به فردی ملقب میشود که در مواجهه با ناموالمات، سختیهای زندگی، مصیبتها یا زمانهای طولانی انتظار، ظرفیت روحی بالایی از خود نشان میدهد و دچار بیقراری نمیشود. مترادفهای آن شامل صبور، شکیبا، بردبار، حلیم و پرشکیب است و در مقابل، صفاتی چون عجول، ناشکیبا و بیصبر قرار دارند. این ترکیب از «پُر» (فارسی) و «صبر» (عربی) ساخته شده است.
تلفظ
این واژه از دو بخش تشکیل شده است: بخش اول «پُر» با ضمه روی حرف پ (po) و بخش دوم «صَبر» با فتح روی حرف ص و سکون روی حروف ب و ر (sabr) تلفظ میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «بسیار بردبار» یا «با حوصله»، واژه ۵ حرفی «پر صبر» (با احتساب فضای پیوسته) یا معادلهای آن مانند شکیبا و بردبار کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف فردی که توانایی تحمل سختیها یا انتظار را بدون عصبانیت دارد، عمدتاً از صفت Patient استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از صیغههای مبالغه مانند صبور و صبار برای نشان دادن اوج شکیبایی و پرصبر بودن یک فرد استفاده میکنند.
در قرآن
خودِ ترکیب فارسی «پر صبر» در متن قرآن وجود ندارد، اما صفت «صَبّار» که دقیقاً به همین معناست (بسیار پرصبر)، ۴ مرتبه در قرآن کریم در کنار صفت «شکور» ذکر شده است؛ از جمله در آیه ۵ سوره ابراهیم: «إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ». همچنین تعابیری مانند «الصَّابِرِینَ» نیز به وفور ستایش شدهاند.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ عامه، حضرت ایوب (ع) به خاطر تحمل مصائب فراوان، نماد اصلی انسان پرصبر است (صبر ایوب). در دنیای جانوران «شتر» به دلیل طاقت زیاد در بیابان و در دنیای گیاهان «صبر زرد» (آلوئهورا) به دلیل مقاومت بالا در برابر خشکی، نمادهای این صفت هستند.
جمعبندی و توضیح کامل پر صبر
واژه پر صبر یک صفت مرکب و کاربردی در زبان فارسی است که از ترکیب پیشوند مبالغهای «پُر» و واژه عربی «صبر» ساخته شده است. این اصطلاح بازتابدهنده یکی از فضایل اخلاقی ستوده شده در فرهنگ ایرانی و اسلامی یعنی بردباری مفرط و توانایی خودنگهداری در شرایط سخت است.
در ساختار زبانی، این کلمه معادل واژگانی چون شکیبا و حلیم قرار میگیرد و در متون کهن و مدرن برای توصیف افرادی که روحیهای استوار دارند به کار میرود. این مفهوم در قرآن کریم با واژه مبالغهآمیز «صبار» تجلی یافته و در فرهنگ عامه با شخصیتهایی همچون حضرت ایوب پیوند خورده است.