یعنی چه
این عبارت ترکیبی از دو کلمه عربی همراه با «ما»ی موصول است. «ماقبل» یعنی آنچه پیش از این بوده یا در گذشته و جلوتر قرار دارد و «مابعد» به معنای آنچه پس از این میآید یا در آینده و پسا واقع شده است. این اصطلاح معمولاً برای نشان دادن دو طرفِ زمان، مکان، یا موقعیتهای فلسفی و ساختاری به کار میرود.
تلفظ
کلمه ماقبل با فتحِ قاف و سکونِ باء (ماتَقبَل خوانده نشود) و کلمه مابعد با فتحِ باء و سکونِ عین تلفظ میشود. در زبان فارسی معمولاً این دو واژه با واو عطف به یکدیگر متصل میگردند.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، اگر راهنمای جدول به صورت «پیشین و پسین» یا «گذشته و آینده» بیاید، عباراتی چون «قبل و بعد» یا «ماقبل و مابعد» مد نظر است.
به انگلیسی
برای بخش اول یعنی ماقبل از واژههای Past یا Preceding و برای بخش دوم یعنی مابعد از واژههای Next یا Following نیز استفاده میشود.
به عربی
ریشه این کلمات کاملاً عربی است. ترکیب دقیق ماقبل و مابعد به صورت اسم مرکب در قرآن نیامده، اما ریشههای آن به وفور مانند عبارت «مِنْ قَبْلُ وَمِنْ بَعْدُ» در آیه ۴ سوره روم استفاده شده است.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل، به جای استفاده از این ترکیب عربی، از واژگان روانتر و همهفهمتری مانند «پیشین و پسین»، «دیروز و فردا» یا «جلو و عقب» بر حسب موقعیت متن استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ماقبل و مابعد
عبارت ترکیبی «ماقبل و مابعد» یکی از اصطلاحات پرکاربرد زمانی، مکانی و فلسفی است که ریشه در زبان عربی دارد و از دو بخش متضاد تشکیل شده است. بخش اول آن به گذشته، پیشینه یا آنچه در جلو قرار دارد اشاره میکند و بخش دوم تداعیکننده آینده، پسا یا آنچه در ادامه میآید است. ترکیب این دو با هم، احاطه بر دو طرف یک رویداد یا موقعیت را نشان میدهد.
این اصطلاح در ادبیات فارسی، متون مذهبی، فلسفه و حتی علوم قرآنی (مانند تجوید برای بررسی حرکت حروف پیش و پس) کاربرد فراوانی دارد. دانستن ساختار املایی و تعداد حروف آن که دقیقاً ۱۱ حرف است، در حل جدولهای کلمات متقاطع بسیار راهگشا خواهد بود.