یعنی چه
این عبارت یک ترکیب اضافه عربی است که به فایدهها، منافع و خواص درمانی بخشهای مختلف بدن حیوانات برای مصارف پزشکی و داروسازی سنتی اشاره دارد. همچنین این واژه نام یکی از مشهورترین و کهنترین کتابهای مصور جانورشناسی جهان اسلام در دوره ایلخانی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب مضاف و مضافالیه به صورت مَنافِعُ الْحَیَوان (manāfe'-ol-hayawān) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، این عبارت ۱۲ حرفی به عنوان پاسخ سؤالاتی نظیر «کتاب معروف ابنبختیشوع» یا «اثر مصور مکتب مراغه در دوره ایلخانی» شناخته میشود.
به انگلیسی
در متون تخصصی، تاریخی و هنری جهان، این اثر و مفهوم را با عبارت لاتیننویسی شده Manafi' al-Hayawan یا ترجمه انگلیسی آن میشناسند.
به فارسی
معادل روان فارسی این ترکیب، «فواید جانداران» یا «خواص و سودهای حیوانات» است که ریشه مکسر آن از منفعت (ن ف ع) و حیوان (ح ی ی) در زبان عربی گرفته شده است.
در قرآن
عین این ترکیب پشتسرهم در قرآن نیامده است؛ اما واژه «منافع» برای چهارپایان در آیه ۵ سوره نحل آمده و واژه «الحیوان» نیز یکبار در آیه ۶۴ سوره عنکبوت به معنی «زندگی حقیقی و جاودان آخرت» به کار رفته است.
نماد چیست
نسخه خطی و مصور این کتاب (مانند نسخه مورگان) نماد آغاز و شکوفایی مکتب نگارگری ایلخانی در مراغه و تلفیق هنر ایرانی با عناصر طبیعتگرای چینی است. همچنین در تاریخ علم، نماد آمیختگی زیستشناسی کهن با باورهای طبی قدماست.
جمعبندی و توضیح کامل منافع الحیوان
عبارت «منافع الحیوان» در اصل یک ترکیب عربی به معنای منافع، فایدهها و خواص دارویی اندامهای جانداران برای انسان است. این اصطلاح در تاریخ علم و هنر، بیش از هر چیز یادآور کتابی بسیار ارزشمند، کهن و مصور در حوزه جانورشناسی و پزشکی سنتی است که در عصر ایلخانی توسط عبدالهادی مراغی ترجمه و بازنویسی شد.
نسخههای خطی برجایمانده از این اثر، بهویژه نسخه معروف به مورگان، نقشی حیاتی در تاریخ هنر ایران دارند؛ چرا که نقطه عطف و نماد پیدایش مکتب نگارگری ایلخانی محسوب میشوند و تأثیرپذیری هنر ایرانی از نقاشی طبیعتگرایانه چینی را به تصویر میکشند. از سوی دیگر، هرچند این ترکیب به صورت کامل در قرآن نیامده، اما مفهوم منافع حیوانات برای انسان بارها در آیات مختلف مورد تأکید قرار گرفته است.