یعنی چه
واژه کهن و نادر «نگون باره» در زبان فارسی دو معنی اصلی دارد؛ نخست معادل ساز بادی کرنا یا ترومپت است و دوم به بنا، دیوار، طاق یا سقفی اشاره دارد که به صورت خمیده، مایل یا واژگون ساخته شده باشد.
تلفظ
این کلمه از دو بخش «نگون» (به کسر نون و ضم گاف) و «باره» (به فتح با و را) تشکیل شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، این کلمه دقیقاً ۸ حرف دارد و به عنوان پاسخ برای طراحانی که معادل کرنا، شیپور یا دیوار مایل را میخواهند، کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به بافت متن و معنای مدنظر، در انگلیسی برای ساز موسیقی از Trumpet و برای سازه معماری از اصطلاحات مربوط به دیوار مایل یا طاق واژگون استفاده میشود.
به فارسی
مترادفهای اصیل این واژه شامل سازهای بادی کهن مثل کرنا و بوق، و در حوزه معماری شامل دیوار یا قلعه مایل و خمیده است. همخانوادههای آن واژگانی چون سرنگون، نگونسار و نگونبخت هستند.
نماد چیست
برای واژه نگون باره نمادپردازی خاصی در اساطیر ایران یا فرهنگ عامیانه گزارش نشده و صرفاً یک واژه ترکیبی توصیفی در زبان فارسی کهن است.
جمعبندی و توضیح کامل نگون باره
واژه «نگون باره» از جمله کلمات کهن، مرکب و کمکاربرد در زبان و ادبیات فارسی است. این کلمه از ترکیب «نگون» (به معنی واژگون یا سرازیر) و «باره» (به معنی دیوار، قلعه یا ابزار) ساخته شده است. بررسی متون کهن نشان میدهد که این واژه در دو قلمرو کاملاً متفاوت یعنی موسیقی و معماری به کار میرفته است.
در بخش موسیقی، علامهدهخدا آن را معادل سازهای بادی بلندی مانند کرنا و شیپور دانسته است. از سوی دیگر، در اشعار حماسی مانند گرشاسبنامه اسدی طوسی، این واژه به معنای بنا، طاق یا دیوار مایل و واژگون به کار رفته است. امروزه این کلمه بیشتر در کاربردهای ادبی خاص یا به عنوان یک چالش جذاب در جدولهای کلمات متقاطع مورد توجه قرار میگیرد.