روشن نهاد یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل روشن نهاد

واژهٔ «روشن‌نهاد» یکی از ترکیبات نغز و پرکاربرد در شعر و ادب پارسی است که ریشه در فرهنگ اخلاقی و عرفانی ما دارد. این صفت زیبای فارسی برای توصیف انسان‌هایی به کار می‌رود که علاوه بر داشتن اخلاق نیکو، از صفای باطن و درونی آراسته به نور معرفت برخوردارند. بزرگانی چون سعدی و کلیم کاشی از این واژه برای تجلیل از انسان‌های وارسته و درویشان پاک‌دل استفاده کرده‌اند.

از منظر ساختاری، روشن‌نهاد واژه‌ای کاملاً اصیل و ریشه‌دار است که از الحاق مفهوم روشنایی به کلمهٔ نهاد (سرشت) پدید آمده است. در متون کهن، دل فرد روشن‌نهاد به آینه‌ای تشبیه می‌شود که به دلیل دوری از بخل، کینه و سیاهی، توانایی بازتاب دادن حقایق هستی را پیدا کرده است.