معنی
این کلمه در لغت به معنای «و با آنها مشورت کن» یا «و از آنها نظرخواهی کن» است. ریشهٔ اصلی آن از «ش و ر» گرفته شده که در ابتدا به معنی بیرون کشیدن چیزی (مانند عسل از کندو) بوده و در مفهوم ثانویه به استخراج رای و اندیشهٔ پنهان افراد از طریق گفتگو اشاره دارد.
یعنی چه
این واژه یک فرمان اخلاقی و حکومتی است؛ به این معنی که رهبر یا سرپرست یک مجموعه، با وجود داشتن حق تصمیمگیری نهایی، باید برای احترام به افکار عمومی، دلگرمی اعضا و بهرهمندی از همفکری، با آنها رایزنی و تبادل نظر کند.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه با فتحة واو و شین، سکون راء و هاء، و سکون میم به صورت «وَشَاوِرْهُمْ» است.
به عربی
این کلمه خود اصالتاً عربی و ساختار فعلی دارد (فعل امر از باب مفاعله به همراه واو عطف و ضمیر متصل مفعولی).
به ترکی
در زبان ترکی برای رساندن این مفهوم از افعال مشتق از ریشه دانشمک (Danışmak) یا تانیشمک استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی آن عبارتند از: رایزنی کردن با دیگران، نظرخواهی کردن از آنان، و تدبیرخواستن از گروه.
در قرآن
این کلمه تنها یک بار در قرآن کریم در آیه ۱۵۹ سوره آلعمران آمده است: «...فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَکَّل_ عَلَى اللَّهِ...». این فرمان پس از ماجرای سخت جنگ احد صادر شد تا پیامبر (ص) با مشورت، مایه دلگرمی و انسجام مجدد مسلمانان شود.
جمعبندی و توضیح کامل وشاورهم
واژهٔ «وشاورهم» یک اصطلاح قرآنی و وامواژهٔ عربی در زبان فارسی است که ریشه در مفهوم شور و مشاوره دارد. این کلمه به طور نمادین در فرهنگ سیاسی و اجتماعی جهان اسلام، مظهر نفی خودکامگی، استبداد رای و حاکمیت تکنفره به شمار میرود و بر اهمیت مشارکت مردم و همفکری در امور جامعه تاکید میکند.
در متون فارسی و دینی، این عبارت یادآور اهمیت کار تیمی، احترام به نظرات دیگران و بهرهگیری از خرد جمعی است؛ حتی زمانی که تصمیمگیرنده نهایی از نظر علمی یا جایگاهی در مرتبهٔ بالاتری قرار دارد، مشورت کردن نوعی ابزار دلجویی، کادرسازی و تربیت فکری جامعه محسوب میشود.