یعنی چه
درنای سرسیاه (یا درنای گردنسیاه) پرندهای آبزی، بزرگجثه و درازپا از راسته کلنگسانان است. این پرنده به طور خاص در مناطق مرتفع آسیا مانند فلات تبت زندگی میکند و به دلیل داشتن پرهای سیاه در ناحیه سر و بالای گردن به این نام خوانده میشود. این پرندگان به صورت تکهمسری زندگی میکنند و در ادبیات مظهر وفاداری و طول عمر هستند.
تلفظ
واژه «دُرنا» با ضمه دال و سکون را تلفظ میشود. کلمه «سرسیاه» نیز به صورت ترکیب وصفی با فتح سین و سکون ر خوانده میشود که به ویژگی ظاهری پرنده اشاره دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۱۱ حرف دارد. طراحان جدول معمولاً آن را با راهنماهایی چون «پرنده مهاجر آبزی»، «مظهر وفاداری در پرندگان» یا «نوعی کلنگ» به کار میبرند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به دلیل ویژگی رنگی گردن و سر این پرنده، به آن کرین گردنسیاه میگویند. همچنین برای گونههای مشابه گاهی از واژه Hooded crane نیز استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، واژه «الکرکی» معادل خانواده درناها است و توصیف «أسود الرقبة» به معنای گردنسیاه برای مشخص کردن این گونه خاص به کار میرود.
نماد چیست
این پرنده در فرهنگهای مختلف، به ویژه در میان بوداییان تبت و بوتان، بسیار مقدس است. آنها درنای سرسیاه را مظهر صلح، طول عمر و حتی تجسد روح دالایی لامای ششم میدانند. در فرهنگ عامه نیز به دلیل این که پس از مرگ جفت خود تا مدتها سوگواری میکند و جفت دیگری انتخاب نمیکند، به عنوان نماد برتر عشق پاک و وفاداری شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل درنای سرسیاه
درنای سرسیاه که در منابع علمی زیستشناسی بیشتر با نام درنای گردنسیاه (Grus nigricollis) شناخته میشود، یکی از نادرترین و زیباترین پرندگان مهاجر جهان است. این مرغ آبزی و بلندپرواز عمدتاً در فلاتهای مرتفع آسیای شرقی و مناطق کوهستانی تبت و بوتان زندگی و زادآوری میکند. ویژگی ظاهری بارز آن، تضاد زیبای پرهای بدنش با رنگ سیاه زغالین روی سر و بخش بالایی گردن است که جلوهای خاص به این پرنده میبخشد.
در فرهنگ و ادبیات ملل شرق، این پرنده فراتر از یک موجود جانوری، دارای جایگاهی آیینی و نمادین است. به دلیل سبک زندگی تکهمسری و پیوند عمیق میان جفتها، درنای سرسیاه در ادبیات عامه و باورهای بومی به عنوان مظهر تام و تمام وفاداری، عشق ماندگار و طول عمر شناخته میشود. بوداییان احترام ویژهای برای این پرنده قائل هستند و ورود آن را نشانه برکت و صلح میدانند.
در لغتنامهها و ادبیات کهن فارسی، خانواده این پرندگان با نام «کلنگ» یا «قطارآواز» نیز شناخته میشدهاند. امروزه درنای سرسیاه به دلیل تخریب زیستگاهها در فهرست گونههای در معرض تهدید قرار دارد و تلاشهای بینالمللی زیادی برای حفاظت از مسیرهای مهاجرت این مظهر زیبای وفاداری در جریان است.