معنی
واژه «شستش» در اصطلاح عامیانه و گفتاری، صورت کوتاهشدهای از واژه «شستشو» است که به معنای تمیز کردن، ستردن چرک و آلودگی از چیزی با استفاده از آب یا مایعات دیگر به کار میرود. همچنین از نظر دستوری میتواند ترکیب اسم «شست» (به معنی انگشت بزرگ دست و پا، قلاب ماهیگیری، یا عدد ۶۰) به همراه ضمیر متصل «ش» (شستِ او) باشد.
یعنی چه
این عبارت در معنای اول خود یعنی فرایند شستن و پاکیزه ساختن که مایه طراوت و از بین رفتن کثیفی است. در متون ادبی و کنایی نیز به معنای پاک کردن دل از کینهها و توبه کردن از گناهان استفاده میشود.
مترادف
واژههای فوق نزدیکترین معانی را به مفهوم عملی و مذهبی این کلمه (پاک کردن) رسانند.
متضاد
کلماتی که بر کثیف کردن، ناپاکی و ایجاد آلودگی دلالت دارند، نقطه مقابل این واژه هستند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه فعلی «شستن» مشتق شدهاند و اصالت پارسی دارند.
ریشه
این واژه کاملاً ایرانی و پارسی است. ستاک گذشته آن «شست» نام دارد که از ریشه پیشهندواروپایی و اوستایی (-khsnā) به معنی پاک کردن با آب مشتق شده و در زبان فارسی میانه و مدرن به این شکل درآمده است.
جمله سازی
در جدول
در جدول کلمات متقاطع، اگر طراح به دنبال شکل مخفف یا عامیانه «شستشو» با تعداد حروف مشخص باشد، خود واژه «شستش» با ۴ حرف پاسخ دقیق است.
به انگلیسی
بسته به بستر متن، معادلهای انگلیسی فوق برای انتقال مفهوم به کار میروند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، عمل شستن و پاکیزگی نمادی از زدودن گناهان، توبه، از بین بردن زشتیهای درونی و دست یافتن به زلال مصفای روح است. اصطلاحاتی مانند «دست شستن» یا «دل شستن» نشانگر رهایی و شروعی دوباره هستند.
جمعبندی و توضیح کامل شستش
واژه «شستش» در لغتنامههای معتبر و کلاسیک زبان فارسی مانند دهخدا و معین به عنوان یک مدخل مستقل و رسمی ثبت نشده است. این کلمه در واقع دو وجه تحلیلی دارد؛ در وهله اول، یک شکل عامیانه، گفتاری و کوتاهشده از واژه اصیل «شستشو» است که جهت آسانی در تلفظ به این صورت درآمده است. در وهله دوم، میتواند ترکیب اسم «شست» (به معنی انگشت بزرگ یا عدد شصت) با ضمیر متصل سوم شخص مفرد (ش) باشد.
با تمرکز بر معنای اول که کاربرد لغوی پویاتری دارد، این واژه تماماً ریشه در زبانهای ایرانی باستان و فعل پارسی «شستن» دارد. مفاهیم همراستای آن نظیر تطهیر، غسل و پاکسازی همگی بر اهمیت بهداشت جسم و روان تاکید میکنند و در فرهنگ اسلامی و قرآنی نیز به صورت واژگانی چون غسل و وضو متجلی شدهاند.
در نهایت، استفاده از این کلمه بیشتر در فضای گفتاری، ادبیات عامیانه یا به عنوان یک پاسخ هوشمندانه ۴ حرفی در جدول کلمات متقاطع کاربرد دارد. برای نگارشهای رسمی و دانشگاهی، همواره توصیه میشود از واژههای استاندارد «شستشو» یا «شستن» استفاده شود.