یعنی چه
اسپروی غیرگرمسیری (Non-tropical sprue) نام دیگر بیماری سلیاک است. این عارضه یک اختلال خودایمنی مزمن در روده باریک است که به دلیل حساسیت شدید به پروتئینی به نام «گلوتن» (موجود در گندم، جو و چاودار) ایجاد میشود. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به پرزهای روده باریک حمله کرده و آنها را تخریب میکند، که در نتیجه آن جذب مواد مغذی دچار اختلال شدید میشود.
تلفظ
این ترکیب به صورت «اِسْپِرْویِ غِیْرِ گَرْمْسیرِی» (espro-ye gheyr-e garmfiri) تلفظ میشود. واژه اسپرو ریشهای هلندی دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این نشانه پزشکی دقیقاً «اسپروی غیرگرمسیری» با ۱۶ حرف است. از دیگر پاسخهای احتمالی و مرتبط میتوان به «بیماری سلیاک» یا «اسپروی سلیاک» اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و متون پزشکی بینالمللی، این اصطلاح را به صورت Non-tropical sprue یا Celiac sprue میشناسند که به ماهیت غیرعفونی آن اشاره دارد.
به فارسی
معادلهای رایج و به کار رفته این اصطلاح در زبان فارسی پزشکی شامل «بیماری سلیاک»، «اسپروی سلیاک»، «آنتروپاتی حساس به گلوتن» و «اسپروی غیرحارهای» است.
نماد چیست
خود این واژه به تنهایی نماد تاریخی یا ادبی ندارد؛ اما در دنیای امروز و حوزه سلامت، نماد آگاهی از این بیماری و بیماران مبتلا به آن، علامت جهانی «خوشه گندم با خط قرمز بر روی آن» است که نشاندهنده محصولات غذایی بدون گلوتن (Gluten-Free) میباشد.
جمعبندی و توضیح کامل اسپروی غیرگرمسیری
اسپروی غیرگرمسیری یک اصطلاح تخصصی و کلاسیک در علم پزشکی و بیماریهای گوارشی است که امروزه بیشتر با نام «بیماری سلیاک» شناخته میشود. این اختلال خودایمنی زمانی رخ میدهد که فرد مبتلا، مواد غذایی حاوی پروتئین گلوتن (مانند نان گندم و جو) را مصرف کند؛ در این حالت، سیستم ایمنی بدن به بافت روده باریک آسیب زده و جذب ویتامینها و مواد مغذی را مختل میسازد.
وجه تسمیه کلمه «غیرگرمسیری» در این اصطلاح، متمایز کردن آن از بیماری دیگری به نام «اسپروی گرمسیری» (Tropical sprue) است. برخلاف نوع غیرگرمسیری که منشأ ژنتیکی و خودایمنی دارد، اسپروی گرمسیری نوعی بیماری سوءجذب با منشأ عفونی و باکتریایی است که معمولاً در مناطق استوایی و حارهای دیده میشود.
بنابراین، شناخت این واژه عمدتاً در طرح سوالات جدول، متون پزشکی تخصصی و اصطلاحات آسیبشناسی روده کاربرد دارد و بیماران مبتلا به آن باید تا پایان عمر از رژیم غذایی کاملاً بدون گلوتن پیروی کنند تا پرزهای روده آنها بازسازی شده و به حالت طبیعی بازگردد.