یعنی چه
وفای به عهد به معنی به جا آوردن وعده، پایبندی به پیمان، انجام شروط دوستی و قراردادها، و استقامت بر سر قول و سخنی است که با دیگری گذاشته شده است. این واژه یک مفهوم کلاسیک و اخلاقی است و به معنای کامل دادن حق طرف مقابل در توافقات است.
مترادف
واژههای فوق به عنوان نزدیکترین مترادفهای این تعبیر در زبان فارسی و متون حقوقی به کار میروند.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت «وَ فایِ بـِ عَهْد» (vafā-ye be 'ahd) است که از دو واژه عربی و یک حرف ربط فارسی تشکیل شده است.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول عبارت «وفای به عهد» با ۹ حرف است. همچنین کلماتی مانند پیمانداری نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از اصطلاحات فوق که به معنی عمل به وعده و پایبندی به تعهد هستند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این مفهوم دقیقاً به صورت ترکیب «الوفاء بالعهد» به کار میرود که ریشه اصلی اصطلاح وارد شده به فارسی است.
در قرآن
وفای به عهد از کلیدیترین توصیههای اخلاقی و عبادی قرآن است. در آیه ۳۴ سوره اسراء آمده است: «وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ ۖ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا» (و به عهد خود وفا کنید، که از عهد سؤال خواهد شد). همچنین در سورههای بقره و رعد نیز بر این مهم تاکید شده است.
جمعبندی و توضیح کامل وفای به عهد
عبارت «وفای به عهد» یکی از والاترین مفاهیم اخلاقی، انسانی و حقوقی است که بر لزوم پایبندی به قول، تعهدات و قراردادها تأکید دارد. این اصطلاح از دو واژه ریشهدار عربی «وفا» (به معنی کامل پرداختن حق) و «عهد» (به معنی پیمان و نگهداشت) ترکیب شده و در فرهنگ اصیل اسلامی و ایرانی جایگاه ویژهای دارد، تا جایی که در قرآن کریم صراحتاً انسانها در قبال پیمانهایشان مسئول دانسته شدهاند.
در فرهنگ عامه و سنتی ایران، نمادهایی همچون «دست دادن» (تصافح)، «نان و نمک خوردن» و در گذشته «تار سبیل» نشانههای بومی پایبندی به قول و قرار بودهاند. در ابعاد جهانی نیز «حلقه انگشتر» به عنوان نمادی از پیمان بیپایان و جانورانی مانند سگ مظهر وفاداری شناخته میشوند. رعایت این اصل مایه تحکیم اعتماد اجتماعی و حفظ روابط انسانی است.