یعنی چه
دژ در زبان فارسی به معنای قلعه، بارو، ارگ یا هر نوع بنای نظامی محکم و استواری است که در قدیم برای پناه گرفتن و محافظت از شهر یا سربازان در برابر حملات دشمن ساخته میشد. همچنین این واژه به صورت پیشوند (دُژ) به معنی بد، زشت و خشمگین نیز به کار میرود.
تلفظ
این واژه در معنی قلعه و حصار به صورت دَژ (Daj) تلفظ میشود. اما در نقش پیشوند به معنای بد یا زشت (مانند دژخیم یا دژم)، تلفظ آن دُژ (Doj) است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، عبارت «واژه دژ» دقیقاً ۶ حرف دارد. از دیگر پاسخهای رایج برای کلمه دژ در جدول میتوان به قلعه، حصن، بارو و ارگ اشاره کرد.
به انگلیسی
رایجترین برگردانهای انگلیسی برای این واژه شامل Fortress (دژ نظامی)، Castle (قلعه) و Citadel (ارگ یا قلعهچه) هستند.
به عربی
در زبان عربی از کلمات حِصْن (که جمع آن حُصون است و در قرآن نیز به کار رفته) و قَلْعَة برای رساندن مفهوم دژ استفاده میشود.
به فارسی
معادلها و واژههای هممعنی فارسی آن عبارتند از قلعه، حصار، بارو، ارگ، استحکامات و دز. این واژه ریشه در زبان پهلوی و فارسی باستان (dizā) دارد که به معنای دیوار یا انباشتن گل برای سنگر بوده است.
نماد چیست
در ادبیات، فرهنگ و اسطورهشناسی، دژ نمادی از استواری، مقاومت سرسختانه، امنیت مطلق، پایداری در برابر سختیها و یک پناهگاه نفوذناپذیر و مطمئن به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل واژه دژ
واژه «دژ» یکی از کلمات اصیل و کهن زبان فارسی است که ریشه در دوران باستان و زبان پهلوی دارد. مفهوم اصلی این واژه برپا کردن بناها و حصارهای بسیار مستحکم نظامی برای حفاظت از جان و مال مردم در برابر هجوم بیگانگان است. معماری دژها در گذشته به گونهای بود که بالاترین سطح امنیت و پایداری را فراهم میکرد.
علاوه بر کاربرد نظامی و تاریخی، دژ در ادبیات فارسی وارد حوزههای استعاری نیز شده و به عنوان نمادی از مقاومت، نفوذناپذیری و پناهگاه امن شناخته میشود. همچنین این واژه با تلفظی دیگر به عنوان پیشوند معنایی منفی (به معنای زشت و بد) در کلماتی مانند دژم و دژخیم بازتاب یافته است.