یعنی چه
الردع واژهای اصالتاً عربی است که به معنای بازداشتن، توبیخ، منع کردن و جلوگیری از وقوع یک کار به واسطهٔ ترس یا قهر و غلبه است. این کلمه در ادبیات امروز، به ویژه در اصطلاحات حقوقی، سیاسی و نظامی، دلالت بر استراتژی یا قدرتی دارد که باعث میشود طرف مقابل از ترس عواقب بعدی، از انجام حمله یا اقدام خصمانه خودداری کند.
تلفظ
این واژه با تشدید روی حرف «ر» و سکون روی حرف «د» و «ع» به صورت «اَرْرَدْع» تلفظ میشود. در ریشهشناسی عربی، الف و لام آن ادغام شده و «ل» خوانده نمیشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ «الردع» به عنوان یک کلمهٔ ۵ حرفی با مفهوم بازداشتن یا اصطلاح نظامی بازدارندگی شناخته میشود.
به انگلیسی
دقیقترین معادل بینالمللی و اصطلاحی این واژه در علوم سیاسی و روابط بینالملل Deterrence است که به مفهوم دکترین بازدارندگی اشاره دارد.
به عربی
از آنجا که خود واژه اصالتاً عربی است، کلماتی مانند المنع و الصد به عنوان مترادفهای کاربردی آن در زبان عربی برای رساندن مفهوم جلوگیری و سد کردن استفاده میشوند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل «بازدارندگی»، «منع»، «جلوگیری» و «سدّ» هستند. در متون معاصر معادل استراتژیک آن را بیشتر «بازدارندگی» مینویسند.
در قرآن
خود واژهٔ «الردع» به این صورت در متن قرآن نیامده است؛ اما در علوم قرآنی و ادبیات عرب، حرف «کَلّا» (به معنی هرگز یا حاشا) را «حرف ردع و زجر» مینامند که برای بازداشتن مخاطب از یک باور یا عمل اشتباه در آیات متعدد به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل الردع
واژه «الردع» یک اصطلاح ریشهدار عربی است که وارد زبان فارسی شده و امروزه جایگاه ویژهای در ادبیات حقوقی، سیاسی و استراتژیک دارد. معنای لغوی آن بازداشتن و جلوگیری کردن با توسل به قدرت یا ایجاد ترس است. در دنیای امروز، این واژه مابه ازای مفهوم «بازدارندگی» است؛ وضعیتی که در آن یک کشور یا نهاد به چنان قدرتی دست مییابد که دشمن از ترس تلافی شدید، جرئت حمله را از دست میدهد.
در ریشهشناسی قرآنی و علوم صرف و نحو، مفهوم ردع در قالب کلماتی نظیر «کلا» تجلی مییابد که وظیفه آنها سد کردن و رد کردن ادعاهای باطل است. نمادهای مدرن این واژه در علوم نظامی معمولاً تسلیحات راهبردی، موشکهای بالستیک یا سپر دفاعی هستند که همگی نشاندهنده ابزار ایجاد صلح از طریق اقتدار و پیشگیری از جنگ به شمار میروند.