یعنی چه
در ریاضیات گسسته، منطق گزارهای و مهندسی کامپیوتر، جمع منطقی عملیاتی است که روی دو یا چند گزاره یا متغیر بولین (دوتایی) انجام میشود. نتیجه این عمل تنها زمانی «نادرست» (۰) است که تمامی ورودیها نادرست باشند؛ در غیر این صورت، نتیجه همیشه «درست» (۱) خواهد بود. این مفهوم دقیقاً معادل «یا» (OR) در زبان عامیانه است و با نمادهایی مانند $+$ یا $\lor$ نمایش داده میشود.
تلفظ
این ترکیب به صورت [جَمعِ مَنطِق] یا در اصل به صورت وصفی [جَمعِ مَنطِقی] تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ متداول در جدول برای این مفهوم، «جمع منطق»، «فصل منطقی» یا «عملگر یا» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای این اصطلاح از عبارتهای Logical OR، Logical Addition، Logical Sum و همچنین واژه ساختاری Disjunction استفاده میشود.
به عربی
در متون علمی و ریاضی زبان عربی، این اصطلاح را دقیقاً به صورت «الجمع المنطقي» یا «الفصل المنطقي» ترجمه کردهاند.
به فارسی
معادلهای فارسی و سره یا اصطلاحات رایج متبادر به ذهن برای این واژه شامل «فصل منطقی»، «عملگر یا» و «مجموع منطقی» است.
در قرآن
اصطلاح ترکیبی و فنی «جمع منطق» در قرآن کریم به کار نرفته است. با این حال، ریشههای لغوی آن یعنی «جَمَعَ» (مانند جَمَعَ مالاً) و «نَطَقَ» (مانند مَنطِقَ الطَّیر) بارها در آیات آمدهاند. همچنین از نظر مفهوم ساختاری، حرف عطف «أو» در زبان عربی در بسیاری از آیات احکام و گزارهها، دقیقاً کارکرد کاربردیِ «یا»ی منطقی را ایفا میکند.
جمعبندی و توضیح کامل جمع منطق
جمع منطقی یا همان فصل منطقی، یکی از اصول پایهای در جبر بول، ریاضیات گسسته و طراحی مدارهای دیجیتال است. این عملگر که در زبانهای برنامهنویسی معمولاً با نماد || یا واژه OR شناخته میشود، گزارههای مختلف را به یکدیگر پیوند میدهد. ویژگی اصلی این عملیات آن است که خروجی تنها در یک حالت صفر یا نادرست میشود و آن هم زمانی است که تکتک ورودیهای آن به طور همزمان نادرست باشند.
این اصطلاح از دو واژه ریشهدار عربی «جمع» به معنای گردآوردن و «منطق» به معنای استدلال و سخن گفتن شکل گرفته است. در طراحی سیستمهای کامپیوتری، گیتهای منطقی OR بر اساس همین فرمول کار میکنند و به کامپیوترها اجازه میدهند تا تصمیمگیریهای شرطی چندگانه را بر اساس درست بودن حداقل یکی از شروط موجود انجام دهند.