یعنی چه
اولی الامر از اصطلاحات سیاسی و اعتقادی اسلام است و به کسانی اشاره دارد که زمام امور جامعه، حکومت و فرمانروایی را در دست دارند. این واژه عبارتی کلاسیک و دینی است که به حقِ امر و نهی و سرپرستی بر مردم دلالت میکند.
تنزّه/تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «اُولی الْأَمْر» است که در آن واو در کلمه اولی خوانده نمیشود و لام به الف و لام کلمه بعدی متصل میگردد.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی متون اسلامی و حقوقی، این واژه معمولاً به صاحبان قدرت و مراجع رسمی اداره جامعه ترجمه میشود.
به عربی
این عبارت اصالتاً عربی است و در زبان مبدأ نیز به همین شکل یا به صورت ولاة الأمر برای اشاره به زمامداران استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این اصطلاح شامل واژگانی چون حاکمان، پیشوایان، زمامداران، صاحبان امر و صاحبان اختیار است.
در قرآن
این عبارت دو بار در قرآن در سوره نساء آمده است. معروفترین آن آیه ۵۹ است: «أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ». در تفسیر مصداق آن میان مسلمانان اختلاف است؛ شیعیان آن را منحصر به ائمه معصومین (ع) میدانند و اهلسنت آن را به حاکمان، فرماندهان یا علمای عادل جامعه اطلاق میکنند.
نماد چیست
این واژه یک اصطلاح اعتقادی، سیاسی و فقهی است و در فرهنگها نماد تصویری، نمادین یا نشانهشناختی مشخصی برای آن تعریف نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل اولی الامر
عبارت «اولی الامر» یکی از کلیدیترین اصطلاحات قرآنی و کلامی در قلمرو سیاست و اداره جامعه اسلامی است که از دو بخش «أُولی» (صاحبان) و «الأمر» (فرمان و حکومت) تشکیل شده است. این واژه به طور کلی به کسانی اشاره دارد که سرپرستی، تدبیر و زمامداری امور جامعه را بر عهده دارند و اطاعت از آنها در ساختار دینی مورد بحث قرار میگیرد.
جایگاه اصلی این اصطلاح در آیه ۵۹ سوره نساء است که مسلمانان را به اطاعت از خدا، رسول و اولیالامر فرمان میدهد. با این حال، در تعیین مصداق واقعی آن میان مذاهب اسلامی تفاوت نظر وجود دارد؛ مفسران شیعه با استناد به لزوم عصمت برای اطاعت مطلق، آن را بارزترین صفت ائمه اطهار (ع) میدانند، در حالی که مفسران اهلسنت آن را به حاکمان، زمامداران یا علمای عادل جامعه تسری میدهند، مشروط بر اینکه دستور به معصیت ندهند.