یعنی چه
گفتاواز به گونهای از اجرای تکخوانی در نمایشهای موسیقایی مانند اپرا گفته میشود که در آن لحن گفتار بازیگر جنبه آهنگین به خود میگیرد اما ویژگیهای گفتار طبیعی را حفظ میکند. برای نمونه، وقتی یک هنرمند در اجرای خود کلمات را به جای آواز کشدار، به صورت دکلمهوار، سریع و مسلط بر ریتم اجرا میکند تا حس یک گفتوگوی واقعی اما موزون را منتقل کند، از تکنیک گفتاواز استفاده کرده است.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت گَفْتاواز (Gaftāvāz) تلفظ میشود که یک ترکیب نوواژه از دو بخش مستقل «گفت» و «آواز» است.
در جدول
در جدول کلمات متقاطع، پاسخ صحیح برای این مفهوم کلمه ۷ حرفی «گفتاواز» یا معادلهای فرنگی آن است.
به انگلیسی
در موسیقی کلاسیک غربی از واژه Recitative و در موسیقی مدرن و عامهپسند از کلمه Rap استفاده میشود.
به عربی
این واژه در زبان عربی معادل رسمی یککلمهای ندارد و از عبارات توصیفی برای بیان مفهوم آن استفاده میشود.
به فارسی
این کلمه یک واژه ترکیبی معاصر در زبان فارسی است که از واژههای مستقل «گفت» (بن ماضی گفتن) و «آواز» ساخته شده است.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه خارجی اصلی که امروزه عموم مردم در جستجوها به دنبال آن هستند کلمه Rap (رپ) است. سبک موسیقی رپ که در آن کلمات با سرعت و به صورت دکلمهوار روی بیت خوانده میشوند، در زبان فارسی توسط فرهنگستان به «گفتاواز» معادلسازی شده است تا ساختار گفتارْآهنگ آن را در زبان معیار نشان دهد.
جمعبندی و توضیح کامل گفتاواز
گفتاواز (یا گفتآواز) یک نوواژه ترکیبی معاصر است که توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی از ترکیب دو جزء «گفت» و «آواز» پدید آمده است. این واژه در اصطلاح موسیقی کلاسیک، معادل دقیق «رسیتاتیو» (Recitative) در اپراست؛ یعنی بخشی از نمایش که خواننده متن را با لحن گفتار طبیعی اما به شکل آهنگین و بدون تکرار ملودیک خطوط دکلمه میکند تا داستان جلو برود.
علاوه بر کاربرد سنتی در موسیقی کلاسیک، فرهنگستان در سالهای اخیر این واژه را به عنوان معادل رسمی موسیقی سبک «رپ» (Rap) نیز پیشنهاد کرده است. نقطه مقابل این مفهوم در ساختار اپرا قطعه «آریا» (Aria) است؛ آریا قطعهای کاملاً ملودیک، کشیده و آوازین است که دقیقاً در تضاد با ساختار شبهگفتاری و دکلمهوار گفتاواز قرار میگیرد.