یعنی چه
الوطواط واژهای عربی است که به زبان فارسی وارد شده و در درجه اول به معنی خفاش، شبپره یا پرستوی کوهی است. این کلمه در ادبیات و به صورت مجازی، به عنوان صفت برای انسانهای بددل، ترسو، کمعقل یا افرادی که بسیار تند و بیوقفه صحبت میکنند نیز به کار میرود.
تلفظ
این واژه با الف و لام تعریف عربی آغاز شده و به صورت «اَلْوَطْواطْ» تلفظ میشود. در کاربرد عامیانه فارسی، معمولاً بدون الف و لام و به صورت «وطواط» (vatvāt) تلفظ و نگارش میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این موجود شبپرواز از واژه Bat استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی هر دو واژه الوطواط و الخفاش مترادف یکدیگر بوده و برای نامیدن این جانور به کار میروند.
به فارسی
دقیقترین و رایجترین برگردانهای این واژه در زبان فارسی کلماتی همچون خفاش، شبکور و شبپره هستند.
در قرآن
خود واژه «الوطواط» در متن قرآن وجود ندارد؛ اما مفسران بزرگی مانند طبری و قرطبی در تفسیر آیات ۴۹ سوره آلعمران و ۱۱۰ سوره مائده آوردهاند پرندهای که حضرت عیسی (ع) به اذن خدا از گل ساخت و در آن دمید تا جان بگیرد، خفاش (الوطواط) بوده است. دلیل این امر خلقت عجیب و کامل این جانور در میان پرندگان ذکر شده است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات، الوطواط (خفاش) به دلیل گریزان بودن از نور خورشید و پرواز در تاریکی، نماد انزوا، گوشهنشینی و دوری از نور حقیقت است. همچنین به علت سبک زندگی خاص خود، نمادی از شبزندهداری و امور اسرارآمیز به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل الوطواط
واژه «الوطواط» یک اسم جنس عربی است که به فرهنگ و لغتنامههای فارسی راه یافته و معادل دقیق آن جانور خفاش یا شبکور است. این کلمه ریشه در زبان عربی دارد و به عنوان یک واژه رباعی مجرد شناخته میشود که کلماتی مانند وطواطه (خفاش ماده) با آن همخانواده هستند. در کاربردهای مجازی، این واژه برای توصیف افراد ترسو، سسترأی یا پرحرف نیز کاربرد دارد.
اگرچه این واژه به طور مستقیم در متن قرآن کریم ذکر نشده است، اما حضور پررنگی در تفاسیر اسلامی دارد. طبق روایات مفسران، پرندهای که حضرت عیسی (ع) در جریان معجزات خود از گل ساخت و به فرمان الهی در آن روح دمید، همان الوطواط یا خفاش بوده است؛ انتخابی که به دلیل ویژگیهای شگفتانگیز و خلقت متمایز این جانور صورت گرفته است.
در حوزه فرهنگ و نمادشناسی، الوطواط به دلیل نابینایی ظاهری در روز و پناه بردن به تاریکی شب، غالباً نمادی از انزوا، دوری از حقیقت و همچنین شبزندهداری محسوب میشود. در جداول کلمات متقاطع نیز این واژه به عنوان یک پاسخ ۷ حرفی برای راهنمای «خفاش» یا «شبپره» مورد توجه طراحان قرار میگیرد.