یعنی چه
معجزه موسی به آثار و اعمال شگفتانگیز و ماوراءالطبیعی گفته میشود که حضرت موسی (ع) به فرمان و قدرت الهی برای هدایت مردم و اثبات راستگویی خود در ادعای پیامبری، در برابر فرعون، ساحران مصر و قوم بنیاسرائیل آشکار ساخت.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه عربی تشکیل شده است: «مُعجِزِه» (بر وزن مُفعِلَه) به همراه یای میانجی مکسور، و «موسیٰ» که نامی با ریشه عبری (مُوشِه) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً ۹ حرف دارد. بسته به نوع طراح سؤال، کلماتی چون آیت، برهان یا معجزات خاص او مانند ید بیضا نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
عبارت دقیق انگلیسی برای توصیف معجزات منسوب به حضرت موسی (ع) در متون تاریخی و دینی است.
به عربی
در زبان عربی این ترکیب به صورت «معجزة موسى» به کار میرود؛ هرچند در متن قرآن کریم از واژگانی چون «آیة» (نشانه) و «برهان» برای اشاره به این پدیدهها استفاده شده است.
در قرآن
در قرآن کریم واژه مستقیم معجزه نیامده، بلکه از آن با عنوان «آیات» یاد شده است. خداوند در سوره اسراء و نمل به «آیات نُهگانه» (تِسْعَ آیَاتٍ) اشاره میکند. مشهورترین این نشانهها تبدیل شدن عصا به اژدها، ید بیضاء (دست درخشان)، شکافتن دریای سرخ برای نجات بنیاسرائیل، جوشیدن دوازده چشمه از سنگ و بلایای پنجگانه (طوفان، ملخ، شپش، قورباغه و خون شدن آب نیل) بر فرعونیان است.
نماد چیست
در فرهنگ، عرفان و ادبیات فارسی، معجزات موسی جایگاه نمادین عمیقی دارند. «عصای موسی» نماد حقِ نابودکننده باطل، درهمشکستن تزویر و مکرِ ساحران و تحول درونی است. «ید بیضاء» یا دست سفید و درخشان نیز نماد روشنی، معنویت، خلوص، حقیقت آشکار و پاکی از هرگونه نقص و آلودگی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل معجزه موسی
معجزه موسی در اصطلاح دینی و تاریخی به مجموعه اعمال ماوراءالطبیعهای گفته میشود که به اذن الهی توسط حضرت موسی (ع) برای اثبات نبوتش رخ داد. ریشه لغوی معجزه از عجز میآید که به معنای ناتوان ساختن دیگران از آوردن نظیر آن است و واژه موسی نیز در اصل عبری بوده و به معنای از آب کشیده شده تعبیر میشود. در متون قرآنی، این پدیدهها با واژههایی مانند «آیت» و «برهان» توصیف شدهاند و شامل معجزات مشهوری چون تبدیل عصا به مار بزرگ، درخشش دست (ید بیضاء) و شکافتن دریا هستند.
این معجزات علاوه بر جنبه تاریخی و کلامی، در ادبیات و عرفان غنی فارسی نیز بازتاب گستردهای داشتهاند. شاعران و عارفان بزرگی چون مولانا و حافظ، از عصای موسی به عنوان مظهر قدرت بی چون و چرای حق در برابر ریسمانهای توخالی و تزویر ساحران (نماد هوای نفس و مکر دنیوی) یاد کردهاند. این عبارات در زبان عامه و بازیهای فکری مانند جدول کلمات متقاطع نیز کاربرد زیادی دارند و نشاندهنده غنای این مفاهیم در فرهنگ معاصر هستند.