یعنی چه
صماخ در لغت به معنی سوراخ گوش و مجرای باطنی آن است که صدا از آن عبور میکند. در زیستشناسی و اصطلاحات پزشکی امروز، این واژه معمولاً اشاره به پرده گوش یا همان مجرای شنوایی دارد که امواج صوتی را دریافت میکند.
تلفظ
این واژه به کسر صاد (صِ) تلفظ میشود و آواشناسی آن به صورت صِماخ است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند سوراخ گوش، مجرای شنوایی یا پرده گوش با واژه چهار حرفی «صماخ» یا «مسمع» پاسخ داده میشوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به پرده گوش از واژه Eardrum و برای مجرای شنوایی از Ear canal استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه عربی دارد و در زبان مبدأ نیز با همین املای صماخ یا به صورت السماق برای مجرای گوش به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی و سنتی این واژه شامل سوراخ گوش، مجرای شنوایی، گوشسوراخ و مسمع است.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و کنایات، صماخ نماد قدرت شنوایی، درک اصوات و پذیرش سخن است. عبارت کنایی «به صماخ کسی رسیدن» به معنی شنیده شدن و به گوش کسی رسیدن یک مطلب یا خبر استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل صماخ
واژه «صماخ» یک اسم ثلاثی مجرد از ریشه عربی است که در زبان فارسی به معنای سوراخ گوش، مجرای باطنی شنوایی و پرده گوش به کار میرود. این واژه در کالبدشناسی قدیم و ادبیات نقش کلیدی داشته و مجرایی است که امواج صوتی را برای ادراک به بخشهای داخلی گوش هدایت میکند.
گرچه خود کلمه صماخ در متن قرآن مجید به طور مستقیم نیامده است، اما مفاهیم مربوط به سنگینی یا بستهشدن این مجرا با واژههای دیگری نظیر «وَقْر» و «صُمّ» بارها مورد اشاره قرار گرفته است. در ادبیات فارسی نیز این کلمه کنایه از آگاهی، شنوایی و هوشیاری نسبت به اخبار و سخنان دیگران است.