یعنی چه
وافور (یا بافور) آلت و ابزاری سنتی است که برای کشیدن و تدخین تریاک استفاده میشود. این وسیله از یک لوله چوبی توخالی، یک بست یا حقه از جنس سفال یا سرامیک و یک فنر تشکیل شده است.
ریشه
ریشه این کلمه به احتمال قوی از واژه فرانسوی Vapeur (یا Vapor انگلیسی) به معنی بخار یا دود گرفته شده است؛ زیرا این وسیله با دود و بخار سروکار دارد. در دوره قاجار به وسایل دودی دیگر مانند قطار و کشتی نیز واپور میگفتند. این واژه نباید با کلمه عربی «وافر» اشتباه گرفته شود.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت vāfur تلفظ میشود و در زبان عامیانه گاهی به صورت «بافور» نیز شنیده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این ابزار از اصطلاح Opium pipe استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی به این وسیله «غليون الأفيون» به معنای چپق یا پیپ تریاک میگویند.
به ترکی
در زبان ترکی برای معادلسازی این واژه از اصطلاحات Afyon çubuğu یا Afyon piposu استفاده میشود.
نماد چیست
در فرهنگ عامه، ادبیات مدرن و تاریخ معاصر ایران، وافور به عنوان نماد اعتیاد، سستی، افیونزدگی و انحطاط اجتماعی شناخته میشود. همچنین این واژه گاهی یادآور دوران قاجار و پهلوی اول در فضای سنتی است.
جمعبندی و توضیح کامل وافور
وافور ابزاری سنتی و قدیمی است که در گذشته برای تدخین تریاک در ایران استفاده میشده و ساختار آن شامل یک لوله چوبی و یک حقه سفالی است. ریشه نام آن به واژه فرانسوی مربوط به بخار و دود بازمیگردد و در ادبیات معاصر، نمادی از پدیده شوم اعتیاد و انحطاط به شمار میرود.
این واژه که در حل جدول نیز کاربرد دارد، کلمهای پنجحرفی است و تنها همخانواده واقعی آن واژه «وافوری» است. باید توجه داشت که این کلمه هیچ ارتباط معنایی یا ریشهای با واژگان عربی نظیر وفور یا وافر ندارد و یک لفظ دخیل جدید محسوب میشود.