یعنی چه
عبارت «با قائل شدن» یک ترکیب حرف اضافه و فعل مرکب است و زمانی به کار میرود که بخواهیم بگوییم با فرض کردن، باور داشتن، یا اعطای یک حق، ارزش یا استثنا به کسی یا چیزی، کاری انجام شده است. این اصطلاح بیشتر در متون رسمی، اداری و حقوقی کاربرد دارد؛ مانند «با قائل شدن حق تقدم برای پیادگان» که به معنی پذیرش و رعایت این حق است.
تلفظ
این عبارت از سه جزء تشکیل شده است: «با» (bā)، «قائل» (ghā'el) که همزه آن با کسره خفیف خوانده میشود، و «شدن» (šodan).
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر راهنمای سؤال به معنای مفاهیمی مثل «با در نظر گرفتن» یا «با فرضِ حق» اشاره داشته باشد و یک عبارت ۹ حرفی بخواهد، پاسخ دقیق آن «با قائل شدن» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به سیاق متن، برای رساندن مفهوم این عبارت از واژههایی نظیر Considering (با در نظر گرفتن) یا Granting/Making an exception (با اعطای استثنا یا حق) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح دقیق معادل این کاربرد فارسی، از ترکیبهایی مثل «قائلاً بـ» (در مقام باور به) یا «مع الاعتراف بـ» (با پذیرشِ) استفاده میکند.
به فارسی
معادلهای روان و اصیل این عبارت در زبان فارسی شامل تعابیری همچون «با پذیرشِ»، «با تخصیص دادنِ»، «با فرضِ» و «با معتبر دانستنِ» است که مفهوم رعایت یا اعطای یک جایگاه را میرسانند.
جمعبندی و توضیح کامل با قائل شدن
عبارت «با قائل شدن» یک ترکیب کاربردی و رسمی در زبان فارسی است که از ترکیب حرف اضافه «با»، اسم فاعل عربی «قائل» (از ریشه ق-و-ل به معنی گفتن که در فارسی به معنی معتقد بودن دگرگون شده) و فعل «شدن» پدید آمده است. این عبارت مصداق بارزِ فرض کردن یک ارزش، اعتبار، استثنا یا حق برای طرف مقابل در یک واقعه یا سند اداری و حقوقی است.
در ساختار واژهشناسی، همخانوادههایی چون قول، مقال و مقاله دارد اما کاربرد فعلی آن در قالب «قائل شدن»، کاملاً متمایز از ریشه اولیه آن است. در متون معاصر وقتی این عبارت به کار میرود، هدفْ جلب توجه مخاطب به این نکته است که الزامات یا امتیازات خاصی در موقعیت مذکور به رسمیت شناخته شده است.