یعنی چه
حصبه یا تب تیفوئید یک بیماری حاد، عفونی و باکتریایی است که عمدتاً از طریق آب و غذای آلوده به مدفوع انسانی منتقل میشود. این بیماری با تب شدید و طولانیمدت، درد شکم، سردرد، ضعف، بیاشتهایی و مشکلات گوارشی همراه است. در گذشته به دلیل نبود آنتیبیوتیک، این بیماری یکی از عوامل اصلی مرگومیر در همهگیریها بوده است.
تلفظ
واژه حصبه در زبان فارسی به صورت حَصبَه (تلفظ حروف: ح با فتحه، ص با سکون، ب با فتحه) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، پاسخ این معما معمولاً با واژههای تب تیفوئید، تب رودهای یا مطبقه کامل میشود.
به انگلیسی
در اصطلاحات پزشکی و زبان انگلیسی، به این بیماری Typhoid fever میگویند که مستقیماً به باکتری عامل آن اشاره دارد.
به عربی
در زبان عربی علاوه بر استفاده از معادل بینالمللی تیفوئید، از عبارت الحصبة المعوية به معنی حصبه رودهای نیز استفاده میشود.
به فارسی
در متون طب سنتی و زبان فارسی، به این بیماری تب رودهای و در گذشته تب مُطبَقه (به دلیل تب مداوم و پیوسته آن) میگفتند.
جمعبندی و توضیح کامل نام دیگر بیماری حصبه
بیماری حصبه که در علم پزشکی مدرن با نامهای «تب تیفوئید» و «تب رودهای» شناخته میشود، یک عفونت حاد باکتریایی دستگاه گوارش است. عامل این بیماری باکتری سالمونلا تیفی است که از طریق مصرف آب و مواد غذایی آلوده به فاضلاب یا توسط دستهای آلوده ناقلان بیماری منتقل میشود. نماد این بیماری در تاریخ پزشکی، یادآور دورانی است که فقر بهداشتی و عدم دسترسی به آب آشامیدنی سالم منجر به اپیدمیهای مرگبار میشد.
ریشه واژه حصبه از زبان عربی و به معنی سنگریزه است؛ این نامگذاری به دلیل بروز لکههای کوچک، سرخ و برجسته بر روی پوست بیمار در مراحل حاد بیماری است که به سنگریزههای سرخ شباهت دارد. گرچه خود واژه حصبه در قرآن نیامده، اما همخانوادههای آن مانند «حاصب» به معنی طوفان سنگریزه به عنوان مجازات الهی ذکر شده است.
امروزه با ارتقای سطح بهداشت عمومی، تصفیه آب و استفاده از آنتیبیوتیکهای موثر، شیوع این بیماری بسیار کاهش یافته است. با این حال، شناخت نامها و علائم آن همچنان در مباحث پزشکی و حتی در حل جدولهای کلمات متقاطع اهمیت دارد.