یعنی چه
واژه زیفان در لغت به معنی ناز، کرشمه و تکبر در راه رفتن (خرامش) است. این کلمه به طور ویژه برای حرکت جلوهگرانه پرندگانی چون طاووس و کبوتر به کار میرود که هنگام خودنمایی، بال و دم خود را به چپ و راست تکان میدهند تا زیباییشان را به رخ بکشند.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی و متون کهن فارسی با فتحهی سه حرف اول، یعنی به صورت «زَیَفان» تلفظ میشود.
در جدول
در بازیهای جدول کلمات متقاطع و شرح در متن، اگر با راهنماییهایی نظیر «خرامیدن طاووس» یا «تبختر در رفتار» مواجه شدید، کلمه پنج حرفی «زیفان» پاسخ دقیق شما خواهد بود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگانی که به راه رفتن مغرورانه، نمایشی و همراه با جلب توجه اشاره دارند، به عنوان معادل زیفان شناخته میشوند.
به فارسی
اگر بخواهیم برای زیفان معادلهای فارسی آشناتری بیان کنیم، کلماتی مانند خرامیدن، خرامش، ناز در رفتار، خودنمایی و جلوهگری بهترین گزینهها هستند.
در قرآن
این واژه در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما کاربرد بسیار فصیح و مشهور آن در خطبه ۱۶۵ نهجالبلاغه امام علی (ع) در توصیف شگفتیهای طاووس دیده میشود، آنجا که میفرمایند: «وَ یَمیسُ بِزَیَفانِهِ» یعنی طاووس با ناز و خرامشِ دم خود به چپ و راست میخرامد.
نماد چیست
زیفان در ادبیات و مفاهیم نمادین، مظهر زیبایی متبخترانه، خودنمایی، خرامش هنرمندانه و رفتارهای نمایشی برای جلب نظر دیگران محسوب میشود.
جمعبندی و توضیح کامل زیفان
واژه «زیفان» یک مصدر اصیل عربی از ریشه (ز-ی-ف) است که به متون کهن و نظم و نثر زبان فارسی نیز راه یافته است. این واژه به نوعی راه رفتن خاص اشاره دارد که با ناز، کرشمه، تبختر و تکبر همراه است. پررنگترین تصویرسازی این واژه در توصیف رفتار پرندگانی مانند طاووس و کبوتر تجلی مییابد؛ یعنی زمانی که در اوج آرایش و زیبایی، بال و دم خود را به حرکت درمیآورند تا عظمت خود را به نمایش بگذارند.
اگرچه این واژه در زبان عامیانه و گفتارهای روزمره امروز کاربرد چندانی ندارد، اما به دلیل فصاحت بالایی که دارد، در آثار بزرگ ادبی و مذهبی نظیر نهجالبلاغه جاودانه شده است. شناخت این واژه به درک بهتر متون کلاسیک کمک کرده و در بازیهای حل جدول نیز به عنوان یک کلمه کلیدی پنج حرفی کاربرد دارد.