یعنی چه
عبارت «کننده کار» در لغت به معنای کسی است که فعالیتی را انجام میدهد یا عاملی که عملی از او سر میزند. از نظر دستور زبان فارسی، این ترکیب یک صفت فاعلی مرخم یا ترکیبی محسوب میشود که به فاعل یا مجری یک اقدام اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «کُنَندِه کار» یا با کسره اضافه به صورت «کُنَندِهِ کار» است که در آوانگاری بینالمللی به شکل /konandeye kār/ نمایش داده میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، کلماتی نظیر فاعل، عامل، مجری یا خودِ عبارت «کننده کار» که دارای ۸ حرف است، به عنوان پاسخِ راهنماهای مربوط به انجامدهنده عمل استفاده میشوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، میتوان از واژههای مختلفی برای رساندن این مفهوم استفاده کرد؛ برای مثال Doer به معنی فرد عملگرا و Agent به معنی عامل یا فاعل دستوری است.
به عربی
در زبان عربی معادلهای دقیق این واژه شامل «فاعل» (انجامدهنده)، «عامل» (کارکننده) و «صانع» (سازنده) هستند. در قرآن کریم نیز در آیه ۱۹۵ سوره آلعمران، مفهوم عملکننده با واژه «عامل» آمده است.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج این عبارت در زبان فارسی شامل واژههای فاعل، عامل، مجری، کارگذار و دستاندرکار هستند. همچنین واژگانی مانند کردار، کنش و کارگر از همخانوادههای ریشهای آن در پارسی میانه به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل کننده کار
عبارت «کننده کار» یک ترکیب وصفی و صفت فاعلی مرخم در زبان فارسی است که ریشه در واژگان پارسی میانه دارد. جزء اول آن یعنی «کننده» از مصدر کردن (در پارسی میانه: کرتن) و جزء دوم آن یعنی «کار» از ریشه هندواروپایی به معنی ساختن و انجام دادن گرفته شده است. این اصطلاح به هر شخص یا عاملی اطلاق میشود که منشأ اثر، حرکت یا فعالیتی مشخص در جهان خارج یا در ساختار یک جمله باشد.
از دیدگاه معنایی و کاربردی، این مفهوم هم در ادبیات کلاسیک فارسی و هم در متون دینی و برگردانهای قرآنی (مانند ترجمه آیه ۱۹۵ سوره آلعمران برای واژه عامل) جایگاه ویژهای دارد. ساختار ساده اما گویای آن باعث شده که در گفتگوهای روزمره و همچنین به عنوان یکی از پاسخهای کلیدی در جدولهای کلمات متقاطع مورد توجه قرار گیرد.